满族在线

 找回密码
 马上加入
查看: 8726|回复: 5

[在线浏览] 《清语老乞大》

[复制链接]
发表于 2013-5-17 16:25:36 | 显示全部楼层 |阅读模式
《清语老乞大》是朝鲜王朝司译院(当时培养翻译的机构)用来进行满语教学的教材。台湾的满族协会也用这本作满语讲座的教材。据韩国太学社出版的高丽大学校郑光先生的著作《司译院译学书册版研究》介绍:原刊本为满韩对照。这里贴出的是满汉对照,汉语部分是由台湾省的满语专家庄吉发先生译出。正文前还有台湾省满族协会的张华克的介绍。
  
  
  

『清語老乞大』全書計八卷,原係韓國人學習滿洲語文的基本教材。民國六十五(1976)年莊吉發先生將之由滿語譯回漢語出版後,已成為許多人研究清朝滿語所必備的一本寶典。

現在許多人認為,把羅馬拼音唸出來,就可以曉得滿族講話是怎麼回事。其實,語是語、文是文,這兩者間是有差異的,這麼唸只能曉得滿語發音的六成,聊勝於無。滿文所記載下來的讀音,與實際口語講出來的相差很多,它的差異,有點像國語與山東話之間的音調差異,雖然大同小異,但是不一樣就是不一樣,不深入了解是無法對照出兩者的因果關係的。
然而許多人不知道語文相通的道理,認為滿文既然已經紀錄了清語的原貌,清朝滿族說話就該像滿文一樣,現在滿族口語與滿文不同的念法就是「進化」而來的,所以語文之間才會有些差異。其實我們認為這種想法是進化概念的誤用,根本是錯誤的推論。
事實上滿文一直是口語的化身,它之所以讀起來不完全像口語,很可能是由於受到蒙文的影響所致。當初發明滿文的人,都是書寫蒙文的高手,早期滿族通信記事,都要依賴蒙文,要他們完全忘記蒙文的書寫規律,來拼寫全新的滿文,是強人所難的事情,所以初期滿文處處有蒙文的身影,外觀同蒙文一樣沒有圈點,內涵的拼字規則也因襲蒙文,只說滿文要顧慮到一個蒙文式的「元音和諧律」,就會弄得滿語與滿文分家了,更何況有些蒙文同義字是整批搬進滿文中大量使用的,更顧不到滿語的發音準確問題了,所以滿文從來都是不能照字面上來念的,這有它的歷史背景,這種無奈,反映了滿文產生的現實面,在史書上斑斑可考,顯然又與語言的「進化」無關了。
其實像這樣拼音文字不按字面念的規律在英文裡也有,英國早年沒有文字,許多字彙借自法語、拉丁語,因此英語也不能照字面念,非得按照音標來念才行,如果有誰照字面直念英文,是會被人笑話為不懂英文的,也沒有英國人能聽得懂。因此,執意按照字面念滿文,也是不懂滿文的表現。了解這層道理,我們才不致本末倒置、反客為主,誤以為滿語得按滿文書面語來硬念了。
如果有誰還不相信這個說法,請直接到東北黑龍江省三家子村聽聽滿族講的滿語是怎麼回事,就會明白我們講的是所言非虛的。(張華克)
   
目 錄
卷 一
卷 二
卷 三
卷 四
卷 五
卷 六
卷 七
卷 八
清語老乞大卷一 (101)
   
一. 大阿哥你從那裡來的?
amba age si aibici jihe?
二. 我從朝鮮王京來的。
bi coohiyan wang ging ci jihe.
三. 如今往那裡去?
te absi genembi ?
四. 我往京城去。
bi gemun hecen i baru genembi.
五. 你幾時從王京起程的?
si atanggi wang ging ci juraka?
六. 我在本月初一日起程的。
bi ere biyai ice de juraka.
七. 你既是在本月一日起程的,到現在差不多半個月,為何纔到這裡呢?
si ere biyai ice de jurafi, te hontohon biya hamika bime ainu teni ubade isinjiha?
八. 因為有一個伙伴落後了來,我慢慢走著等候,所以來遲了。
emu gucu tutafi jime ofi, bi elhe Seme aliyakiyame yabure jakade tuttu jime goidaha.
九. 那個伙伴現在趕到了嗎?
tere gucu te amcame isinjimbio akUn?
十. 這個伙伴便是,昨天纔到的。
ere uthai tere gucu inu, sikse teni jihe.
十一. 你計算本月底能到京城嗎?
si bodoci ere biyai manashUn gemun hecen de isinambio isinarakUn?
十二. 我怎麼得知,若上天憐憫身體安好時,想是可到吧!
bi adarame bahafi sambi? abka gosifi beye elhe oci isinambi dere.
十三. 你是朝鮮人,又有什麼空閒把漢語學的相當好呢?
si coohiyan i niyalma kai, geli ai Solo de nikan i gisun be mujakU sain i taciha?
十四. 我原來跟漢人讀書,因此會一點漢語。
bi daci nikan i niyalma de bithe taciha be dahame, nikan i gisun be majige bahanambi.
十五. 你跟誰讀書的?
si wede bithe taciha?
十六. 我在漢學堂裡讀書的。
bi nikan i tacikU de bithe taciha.
十七. 你讀的是那類書呢?
si ai jergi bithe be taciha?
十八. 我讀的是論語、孟子、小學的書。
bi leolen gisuren mengdzi ajigan tacin i bithe be taciha.
十九. 你每天做什麼功課?
si inenggidari aibe kicembi?
二十. 每天清早起來到學校裡跟老師讀書,放學到家裡吃完飯後就到學校裡去寫字,在師傅面前講書。
inenggidari gersi fersi de ilifi tacikU de genefi sefu de bithe tacimbi, tacikU ci facame boode jifi buda jeme wajiha manggi, uthai tacikU de genefi bithe arame sefui juleri bithe be giyangnambi.
二十一. 講什麼書?
ai bithe be giyangnambi?
二十二. 講論語、孟子、小學的書。
leolen gisuren mengdzi ajigan tacin i bithe be giyangnamgbi.
二十三. 講完書又做什麼功課?
bithe giyangname wajifi jai aibe kicembi?
二十四. 到晚間在師傅面前抽籤背書,若能背時,師傅給一張免帖,若是不能背時,管理的生員叫他臥倒打三板。
yamji oho manggi, sefui juleri sibiya tatafi bithe Sejilembi, Sejileme mutehengge oci sefu guwebure bithe emke be bumbi, aika Sejileme muterakU oci, kadalara Susai tere be dedubufi ilan moo tantambi.
二十五. 抽籤背書怎麼給免帖?
sibiya tatafi bithe Sejilere, guwebure bithe burengge adarame?
二十六. 每人各做一塊竹片,寫著各自的姓名,裝入同一個籤筒裡,叫管理的生員拿籤筒來搖動,從那裡面抽一支,抽的是誰,就叫他背書,背的好時,師傅給一張免帖,那免帖上寫著免打三板,那免帖頂上還畫著花押。倘若不會背,交出免帖撕毀,將前功抵過免打,若是沒有免帖,必定接受打三板。
niyalma tome emte cuse mooi Susihe weilefi, meimeni hala gebu be arafi emu sibiyaidobton de tebumbi, kadalara Susai sibiyai dobton gajifi acinggiyame, terei dorgi ci emke be tatambi, tatahangge we oci uthai Sejilebumbi, Sejilehengge sain oci sefu guwebure bithe emke be bumbi, tere guwebure bithe de ilan moo tantara be guwebu seme arambi, geli terei ninggude temgetu hergen arambi, aikabade Sejileme muterakU ohode, guwebure bithe tucibufi tatame waliyafi, nenehe Sangnan be weile de fangkabume tantabure be guwebumbi, aikabade guwebure bithe akU oci, urunakU ilan moo tantabure be alimbi.
二十七. 你學那漢文做什麼?
si tere nikan i bithe be tacifi ainambi?
二十八. 你說的雖然也是,敝意似仍不盡然,如今帝王一統四海,天下全部受管轄,世上使用漢語的地方很多,我們這朝鮮話,只用於朝鮮地面,一過義州,來到漢人地面,因為都是漢語,有誰問著一句話瞪眼不能回答時,別人將我們看成甚麼人呢?
sini hendurengge udu inu secibe, mini gUnin de kemuni akUnahakU adali gUnimbi, te bicibe han beise duin mederi be uherilefi abkai fejergi be yooni gemu kadalahabi, jalan de nikan i gisun be batalara ba umesi labdu, meni ere coohiyan i gisun oci, damu coohiyan i bade teile baitalambi, i jio be duleme nikan i bade jici, gubci yooni nikan i gisun ofi, we ya aika emu gisun fonjime ohode, yasa gadahUn i Same jabume muterakU oci gUwa niyalma membe ai niyalma seme tuwambi?
二十九. 你學這漢文,是你自願學嗎?或是你的父母叫你學呢?
si ere nikan i bithe be tacirengge, eici sini cihai tacimbio? sini ama eniye taci sembio?
三十. 是我們的父母叫我學的啊!
meni ama eniye taci sehe kai.
三十一. 你學了幾年了?
sini taihangge udu aniya oho?
三十二. 我學了半年多?
mini tacihangge hontohon [1] aniya funcehe.
三十三. 都會嗎?
gemu bahanambio bahanarakUn?
三十四. 每天與漢人生員住在一處讀書,因此會一些。
inenggidari nikan i Susai emgi emu bade tefi bithe taciha turgunde majige bahanambi.
三十五. 你的師傅是甚麼人?
sini sefu ainara niyalma?
三十六. 是漢人。
nikan i niyalma.
三十七. 有多少年紀了?
se udu oho?
三十八. 三十五歲了。
gUsin sunja se oho.
三十九. 專心教書嗎?
sithUme tacibumbio sithUme taciburakUn?
四十. 我們的師傅原來性情溫順,因此很專心教書。
meni sefu daci nomhon ofi, umesi sithUme tacibumbi.
四十一. 你們眾生員內多少漢人,多少朝鮮人?
suweni geren Susai dorgi de nikan i niyalma udu? coohiyan i niyalma udu?
四十二. 漢人朝鮮人正好各一半。
nikan coohiyan tob seme emu dulin.
四十三. 那裡面也有頑劣的嗎?
terei dorgi de inu ehe ningge bio?
四十四. 為什麼沒有頑劣的呢?雖然為首的生員將那頑劣的稟告師傅責打,可是並不知道害怕。這裡頭漢人小孩的習性很壞,似乎還是朝鮮的小孩馴良些。
ainu ehe ningge akU, tere ehe ningge be inenggidari dalaha Susai sefu de alafi tantacibe, umai gelere be sarkU. erei dorgi de nikan i jusei tacin umesi ehe, kemuni coohiyan i juse majige nomhon gese.
四十五. 大阿哥你現在要往那裡去?
amba age si te absi genembi?
四十六. 我也是要往京城去。
bi inu gemun hecen i baru genembi.
四十七. 你既然要往京城去,我是朝鮮人,漢人地方行走不熟,我與你做伴一同去如何?
si gemun hecen i baru geneci tetendere, bi coohiyan i niyalma, nikan i bade feliyeme urehe akU,bi sini emgi gucu arame geneci antaka?
四十八. 這樣很好啊!我們一同走吧!
uttu oci sain kai, muse sasari yoki dere.
四十九. 阿哥你貴姓?
age sini hala ai?
五十. 我姓王。
mini hala wang.
五十一. 你家住那裡?
sini boo aibide tehebi?
五十二. 我住在遼東城內。
bi liyoodung hoton dorgi de tehebi.
五十三. 你有什麼事要到京城去?
si gemun hecen de ai baita bifi genembi?
五十四. 我趕這馬帶去賣。
bi ere morin be boSome gamafi uncame genembi.
五十五. 若是那樣最好。
tuttu oci umesi sain.
五十六. 我們趕帶的這馬及馬上所馱的夏布、葛布也是賣的,你我既然都到同一個地方去做生意,一齊做伴去的便是了。
meni ere boSome gamara morin, morin de aciha muSuri jodon inu uncarengge, si muse gemu emu bade hUdaSame genere be dahame, sasari gucu arame generengge ele inu oho.
五十七. 阿哥你原來是走過的人,京城的馬價如何?
aga si daci yabuha niyalma, gemun hecen i morin hUda antaka?
五十八. 新近我有相識的人來說,這一向馬價很好,這一等的馬值十五兩,這一等的馬值十兩。
jakan mini takara niyalma jifi hendurengge, morin hUda ere ucuri sain, ere emu jergi morin tofohon yan salimbi, ere emu jergi morin juwan yan salimbi sere.
五十九. 葛布的價錢好不好呢?
jodon hUda salimbio salirakUn?
六十. 葛布價錢說是與去年的價錢一樣。
jodon hUda duleke aniya i hUda emu adali sere.
六十一. 京城的食物短缺嗎?富裕嗎?
gemun hecen i jetere jaka hajio elgiyUn?
六十二. 我問認識的那個人,據說他將要來時,八分銀子一斗白米,五分銀子一斗小米,一錢銀子十斤麵,二分銀子一斤羊肉。
mini tere takara niyalma de fonjici, alarangge i jidere hanci, jakUn fun menggum de emu hiyase Sanyan bele, sunja fun menggum de emu hiyase je bele, emu jiha menggun de juwan ginggin ufa, juwe fun menggun de emu ginggin honin yali bumbi sere.
六十三. 這樣的話,與我去年在京城時的價錢一樣。
uttu oci bi duleke aniya gemun hecen de bihe hUda emu adali.
六十四. 我們今天晚上到那裡去住宿?
muse enenggi dobori aibide dedume genembi?
六十五. 我們往前行十里地方,有一個店,名叫瓦子店,我們不論早或晚到那裡去住宿,倘若過去了的話,那邊二十里之地,沒有人家,那樣的話,前面趕不到村莊,後面又回不到店,我們到那裡去住宿吧!到的早時,好讓我們的馬、牛歇息,明日早點走吧!
muse julesi yabufi juwan ba i dubede, emu diyan bi gebu be wase diyan sembi, muse erde ocibe yamji ocibe tubade dedume yoki, aikabade duleme geneci, cargi orin ba i sidende niyalma boo akU, tuttu oci julesi gaSan be amcarakU, amasi diyan be baharakU ombi, muse tubade dedume yoki, erdeken i isinaci musei morin ihan be teyebufi cimari erdekesaka yoki.
六十六. 從這裡到京城有幾里路?
ubaci gemun hecen de isinarangge udu babi?
六十七. 從這裡到京城大概還有五百餘里路,若上天眷顧身體安好時,再過五天諒可到達吧!
ubaci gemun hecen de isinarangge amba muru sunja tanggU ba funcembi, abka gosifi beye elhe oci, jai sunja inenggi ohode isinambi dere.
六十八. 我們去到後在那裡住好呢?
muse genefi aibide tataci sain?
六十九. 我們往順城門官店去住,從那裡離馬市也近些。
muse Sun ceng hoton duka alban diyan i baru tatame geneki, tubaci morin hUdai ba inu hanci.
七十. 你說的是,我的心裡也是這樣想了。
sini hendurengge inu, mini mujilen de inu uttu gUnihabi.
七十一. 每年我們從遼東去的客人們,不住別處,都住在那裡,去年我也在那裡住過,很好。
aniyadari meni liyoodung ci genere andase gUwa bade tatarakU gemu tubade tatambi, bi inu duleke aniya tubade tataha bihe umesi sain.
七十二. 你的這些馬牛,每夜吃的草豆共需多少錢?
sini ere geren morin ihan, dobori dari jetere orho turi uheri udu jiha baibumbi?
七十三. 一個夜晚每匹馬各五升豆一束草,通共合計需二錢銀子,因地方收成豐歉不一樣,草豆價錢貴賤也不同,要是草豆歉收的地方則需三四錢銀子,要是草豆豐收的地方則需二錢銀子。
emu bodori morin tome sunjata moro hiyase turi, emte fulmiyen orho, uheri barambufi bodoci juwe jiha menggun be baitalambi, ba na bargiyahangge elgiyen haji adali akU be dahame orho turi i hUda mangga ja inu encu, orho turi haji ba oci ilan duin jiha menggun be baitalambi, orho turi elgiyen ba oci juwe jiha menggun be baitalambi.
七十四. 這匹馬的腳步如何?
ere morin i okson antaka?
七十五. 這匹馬的腳步也不算很好,但因有一點小走,所以似乎比駑馬強些,此外別的都不好。
ere morin be inu hon i okson sain de dabuci ojorakU, damu heni juwarandame ojoro jakade, lata ci majige fulu gese, ereci tulgiyen gUwa gemu ehe.
七十六. 你帶這馬和葛布到京城去賣了之後,還要買些什麼貨物帶回朝鮮地方去賣?
si ere morin jodon be gemun hecen de gamame uncafi, jai ai ulin be udafi, coohiyan i bade amasi gamafi uncambi?
七十七. 我到山東濟寧府東昌高唐去收買絹子綾子棉花,到王京去賣。
bi San dung ji ning fu dung cang Gao tang de genefi, ceceri suberi kubun be bargiyame udafi, wang ging de uncame genembi.
七十八. 你如果到那裡去做生意,有一點利益嗎?
si unenggi tubade genefi hUdaSaci majige aisi bio?
七十九. 那也還好,我去年跟著一位漢人伙伴到高唐去收買些棉絹,帶到王京去賣後得了一些利益。
tere inu sain, bi duleke aniya emu nikan i gucu be dahame, Gao tang de genefi,kubun ceceri be bargiyame udafi, wang ging de gamame uncaha de majige aisi be baha.
八十. 你是以多少價錢在原地購買那些綾絹棉的,到王京去以多少價錢出售呢?
si tere ceceri suberi kubum be da bade udu hUda de udafi, wang ging de genefi udu hUda de uncambi.
八十一. 我買的小絹一匹三錢,染成淡紅做裡子,綾子一匹二錢,染成鴉青與淡紅,染絹子一匹給價二錢,染綾子一匹,鴉青的是一匹三錢,淡紅的是一匹二錢,綿花一斤六錢銀子。到王京去賣,絹子一匹值細葛布二匹,折銀一兩二錢,綾子鴉青的一匹值葛布六匹,折銀子三兩六錢,淡紅的值葛布五匹,折銀子三兩,棉花四兩值葛布一匹,折銀子三錢,除了牙稅不計外,再算時獲利很多。
mini udaha ajige ceceri emke de ilan jiha, fulaUn boco icefi doko arambi, suberi emke de juwe yan, yacin fulahun boco icembi, ceceri emke icere de bure hUde juwe jiha, suberi emke icere de, yacin ningge oci emke de ilan jiha, fulahUn ningge oci emke de juwe jiha, kubun emu ginggin de ninggun jiha memnggun, wang ging de genefi uncara de, ceceri emke de narhUn jodon juwe salibumbi, menggun oci emu yan juwe jiha bodome gaimbi, yacin suberi emke de jodon ninggun salibumbi, memggun oci ilan yan ninggun jiha bodome gaimbi, fulahUn ningge oci jodon sunja salibumbi, memggun oci ilan yan bodome gaimbi, kubun duite yan de jodon emke salibumbi, memggun oci ilan jiha bodome gaimbi, hUda toktosi de bure jaka be daburakU ci tulgiyen, jai bodoci aisi be ambula baha.
八十二. 你從錢到京城裡賣了貨物,又買棉絹到王京去做生意時,往返走了幾個月。
si daci gemun hecen de geneme ulin be uncafi, geli kubun ceceri be udafi mang ging de hUdaSame genehe de, amasi julesi udu biya yabuha?
八十三. 我從去年以來攜帶馬匹和葛布到京城去都賣完了,五月裡到高唐去收買棉絹,由直沽坐船過海,十月裡到了王京,將近年終,把貨物都賣了,又買了這些馬匹夏布葛布帶來了。
bi duleke aniya ci ebsi morin jodon be gamame, gemun hecen de genefi gemu uncame wajifi, sunja biya de Gao tang de genefi, kubun ceceri be bargiyafi jik gu deri jahUdai teme doofi, juwan biya de wang ging de isinafi, aniya wajime hamime ulin be gemu uncafi,geli ere morin muSuri jodon be udame gajiha.
八十四. 這三個人是你的親戚呢?或是相遇而來的呢?以前因未及請教姓名,現在敢請賜告,這位阿哥貴姓?
ere ilan niyalma, eici sini niyaman hUncihiyUn, eici ishunde acafi jihenggeo? onggolo jabdurakU ofi bahafi hala gebu be fonjihakU bihe, te gelhun akU fonjiki, ere age i hala ai?
八十五. 這位姓金,是我姑母所生的表哥,這一位姓李,是我舅舅所生的表哥,這一位姓趙,是我鄰居的伙伴。
ere emke hala gin, mini gude banjiha tara ahUn, ere emke hala lii, mini nakcu de banjiha tara ahUn,ere emke hala joo, mini adaki boo i gucu.
八十六. 你這位表兄弟,想是遠族的表兄弟吧!
sini ere tara ahUn deo, ainci aldangga mukUn i tara ahUn deo dere.
八十七. 不,我們是親表兄弟。
akU, be jingkini tara ahUn deo.
八十八. 雖然這樣,你們沿路隨便互罵戲謔,全無迴避。
uttu ocibe suwe jugUn i unduri balai toome yobodome fuhali targahakU.
八十九. 實在太得罪了啊!我們走路時,若禮讓行走時一定會打瞌睡,所以故意開玩笑啊!
yargiyan i ambula weile baha kai, be jugUn yabure de dorolome gocishUn i yabuha de, amu Saburame ojoro jakade tuttu jortai efihe kai.
九十. 我們暫且休說閑話吧!眼前這個便是瓦子店,去找個很乾淨的店住宿,讓牲口歇息吧!
muse taka sula gisun be nakaki, yasai juleri ere uthai wase diyan, umesi bolho diyan be baime tatame genefi ulha teyebuki.
九十一. 岔路口北邊這個店是我以前住過的房子,我們到這裡去住宿吧!
salja jugUn i amargi ergi ere diyan, mini onggolo tataha boo bihe, muse ubade tatame geneki.
九十二. 噯喲主人阿哥在家啊,這一向貴體與府上都好嗎?
ara boihoji age boode bikai, ere ucuri wesihun beye boode gemu sautUn?
九十三. 好,王姓大哥來了嗎?多時不見了,你們各位伙伴從那裡遇見來的?
sain, wang hala amba age jiheo? goidame acahakU bihe, suweni geren gucu aibici acafi jihe?
九十四. 我們沿路相遇做伙伴到京城去。
be jugUn i unduri ishunde acafi gucu arame gemun hecen de genembi.
九十五. 你這店裡草豆都有嗎?
sini ere diyan de orho turi gemu bio akUn?
九十六. 草豆都有,豆是黑豆,草是穀草,這穀草好,若是稻草時,牲口等多有不吃的。
orho turi gemu bi, turi oci sahaliyan turi orho oci jeku orho, ere jeku orho sain, aika handu orho oci ulha se asuru labdu jeterakU.
九十七. 黑豆多少一斗,草多少一捆?
sahaliyan turi udu de emu hiyase, orho udu de emu fulmiyen?
九十八. 豆是五十個錢一斗,草是十個錢一捆。
turi oci susai fali jiha de emu hiyase, orho oci juwan fali jiha de emu fulmiyen.
九十九. 這是真的嗎?你不要再瞞我。
ere unenggio? si jai mimbe ume holtoro.
一00. 阿哥你這是什麼話?你也是走熟的客人,我們如同一家,我怎麼敢胡說,你不信的話,到別的店裡去試問,可得知我的真假。
age si ere ai gisun, si inu feliyeme urehe anda, muse emu booi adali, bi ai gelhun akU balai hendumbi, si akdarakU oci gUwa diyan de cendeme genefi fonjici, mini yargiyan taSan be bahafi saci ombi.
一0一. 我想你也不是騙我的人,有什麼去試問之處?
bi gUnici si inu mimbe holtoro niyalma waka, ai cendemefonjinara babi.
   
  清語老乞大卷二 (71)
   
一. 我們的馬十一匹,共量六斗豆,給十一捆草。這鍘刀不快,這麼多草怎麼切得了,主人你到別處借一口快鍘刀拿來吧。
meni morin juwan emu, uheri ninggun hiyase turi be miyalifi juwan eme fulmiyen orho bu, ere jokU dacun akU, utala orho be abarame jombi, boihoji si gUwa bade dacun joku emke be baifi gaju.
二. 這樣的話,我去借,這口鍘刀也是我們同族人家的,他原來不肯借,因受不了我再三請求,好不容易才勉強給了,很銳利,你小心些使用不要把人家的刀口崩壞了。
uttu oci bi baime genere, ere jokU inu meni mukUn i booi ningge, tere juwen burakU bihe, nbi dahUn dahUn i baire de hamirakU ofi arkan seme buhe, umesi dacun, si olhoSome baitalaweringge be ume sendejebure.
三. 這位伙伴切的草很粗,牲口怎麼吃,細細的切吧!我看這人好像不大會煮豆,你先燒火,鍋子滾了以後再放豆,但再一滾就將切了的草,撒在豆的上面覆蓋著,不要燒火,不要讓它走了氣,這樣的話,自然而然就熟了啊!
ere gucu jore orho hon muwa, ulha adarame jembi, umesi narhUn jobu, bi tuwaci ere niyalma turi bujumesauru bahanarakU adali, si neneme tuwa sindafi mucen fuyehe manggi amala jai tiri be sinda, damu emgeri fuyebufi uthai ere joha orho be, turi oilo sesheme dasifi tuwa sindara naka, sukdun be ume tucibure, uttu ohode ini cisui urembi kai.
四. 客人們你們看,我會不會燒火,我若是不會燒火,不是白白喝風嗎?
andase suwe tuwaci, bi tuwa sindame bahanambi bahanarakUn? bi tuwa sindame bahanakU oci, bai edun be usihiyembio?
五. 你不要多說話,趕緊去做五人份的飯吧!
si fulu gisun be naka, hacihiyame genefi sunja niyalmai buda be ara.
六. 你要吃什麼樣的飯呢?
si ai jergi buda be jeki sembi?
七. 給我們五個人做三斤麵的餅吧!
meni sunja niyalma de ilan ginggin ufa i efen ara.
八. 我去買菜餚。
bi booha udame genere.
九. 你若去買菜餚,到隔壁家去買豬肉,是今天才殺的新肉。
si booha udanaci, ere adame bisire boode ulgiyan yali be udana, enenggi teni waha oce yali yali.
一0. 多少錢一斤?
udu jiha de emu ginggin?
一一. 二十個錢一斤。
orin fali jiha de emu ginggin.
一二. 這樣的話,主人你替我去買,因買一斤肉不要太肥的,買瘦一點的肉,切大塊一點炒熟了拿來吧!
uttu oci boihoji si mini funde udana, emu ginggin yali be udara be dahame, umesi tarhUn ningge be joo, turgakan yali be udafi muwakan furufi colame urebufi gaju.
一三. 主人如果來不及做,我們伙伴裡頭派出一人來炒肉吧!
boihoji weileme amcarakU ohode, meni gucui dorgi de emu uiyalma be tucibufi yali colabukini.
一四. 我不會炒肉。
bi yali colame bahanarakU.
一五. 這有十麼難處,把鍋刷洗乾淨,燒火,鍋熱時放進半盞白麻油,油沸後把肉倒進鍋裡,用鐵勺翻炒半熟後再把鹽、醬、水、胡椒、醋、蔥各樣物料撒進去,把鍋蓋覆蓋上去,不讓它出氣,燒一次火以後就熟了啊!
ere ai mangga babi, mucen be Smoe obofi bolokon i haSafi, tuwa sindame mucen be halhUn obuha manggi, hontohon hUntaha i Sanyan malanggU nimenggi sindafi , nimenggi urehe manggi, yali be mucen de doolafi sele maSai ubSame colame dulin urehe manggi, jai dabsun misun muke furgisufuseri juSun elu hacin hachin i jaka be sesheme sindafi, mucen i tuhe dasifi, sukdun betuciburakU, emgeri tuwa sindaha manggi uthai urembi kai.
一六. 這肉熟了,你嚐嚐看,鹹淡如何?
ere yali urehe si amtalame tuwa, hatuhUn nio nitan nio?
一七. 我嚐得有一點淡,再放些鹽吧!
bi amtalaci majige nitan, jai majige dabsun be sinda.
一八. 主人阿哥,我明天五更時分早點啟行,在你府上住宿的價錢及做飯的價錢算一算吧!一個晚上住宿的人所需房錢,做飯的價錢,餵馬的草料,總計多少?
boihoji age bi cimari sunjaci ging ni erinde erdeken i jurafi genembi, sini boode deduhe hUda jai bUda araha hUda be bodo, emu dobori deduhe niyalma de gaire booi turigen, buda araha hUda morin de ulebuhe orho liyoo be uheri bodoci udu?
一九. 你稱了三斤麵,每斤十個錢,共計三十個錢,切了一斤肉二十個錢,四個人,每人房錢及火錢十個錢,共計四十錢,黑豆六斗,每斗五十個錢,共計三百個錢,草十一捆,每捆十個錢,共計一百一十個,合計該五百個錢。
sini gingnehe ilan ginggin ufa de, ginggin tome juwan fali jiha, uheri bodoci gUsin fali jiha, furuhe emu ginggin yali de orin fali jiha, duin niyalma de niyalma tome booi turigen, tuwai hUda juwan fali jiha, uheri bodoci dehi fali jiha, sahaliyan turi nigggun hiyase de, hiyase tome susai fali jiha, uheri bodoci ilan tanggU fali jiha, orho juwan emu fulmiyen de, fulmiyen tome juwan fali jiha, uheri bodoci jiha emu tanggU juwan fali, emu bade acabufi bodoci, uheri sunja tanggU fali jiha gUwainambi.
二0. 我們的草豆麵,都是來你家裡買的,你少算一點如何?
meni orho turi ufa gemu sini boode jifi udahangge, si majige eberembuci antaka?
二一. 好吧好吧,就算四百五十個錢吧!
bikini bikini, duin tanggu susai fali jiha okini.
二二. 若是這樣,伙伴們你們三人都出,記著數目,到北京時,再合計總數給吧!
uttu oci gucuse suweni ilan nofi gemu tucibu, ton be ejeme gaifi beging de genehe manggi, jai uheri acabume bodofi buki.
二三. 若是那樣,我都給他。
tuttu oci bi gemu tede bure.
二四. 伙伴們你把豆撈出來,在冷水裡泡著,等馬歇息一會兒慢慢的餵,開始餵時,只將豆和水拌著,到五更時將豆都給牠吃,若是這樣時,馬吃的多,且肚子能飽。倘若先給豆時,那馬只揀了豆吃,將草都拋撒了,疲乏時暫勿飲水,等吃一點空草後再飲。各自睡一會兒,輪著起來用心餵馬才好,如果只推在一人身上,必至眈誤。今天是二十二日,五更時候一定有月光,雞叫時起來便走吧!
gucuse si turi be hereme gajifi SahUrun muke de were, morin emu erin teyere be aliyafi elheSeme ulebu, tuktan ulebure de bai turi muke be suwaliyan, sunjaci ging de isiname turi be gemu bufi ulebu, uttu ohode morin jetere labdu bime hefeli ebimbi, aikabade turi be doigonde buci, tere morin damu turi be teile sonjome jefi, orho be gemu sesheteme waliyambi, Sadsha de taka ume melere, untuhun orho be majge gejurebufi jai melebu, meimebi majige amhame idurame ilifi kiceme morin ulebuci teni sain, aika emu niyalma de teile anaci, urunakU tookabure de isinambi , enenggi orin juwe inenggi oho, sunjaci ging ni erin de urunaku biya i elden bi, coko hUlaha manggi ilifi uthai yabuki.
二五. 主人家點個燈拿來,我們整理睡處。
boihoji dengjan dabufi gaju, be dedure babe icihiyaki.
二六. 燈點來了,掛在牆壁上。
dengjan dabufi gajiha, fajiran de lakiya.
二七. 像這樣的土炕上面怎麼睡,若有草蓆的話,拿幾塊來吧!
ere gese boihon nahan de adarame dedumbi, aika orhoi sektefun bici udu fali gaju.
二八. 因為我家沒有蘆蓆,所以送來這三塊草蓆,你們將就鋪一個晚上吧!
mini boode derhi akU ofi ere ilan fali orhoi sektefun be benjimbi, suwe emu dobori nikedeme sekte.
二九. 主人家你把火埋起來,我們明天五更時候清早就走。
boihoji si tuwa umbu, be cimari sunjaci ging ni erin de erdo genembi.
三0. 是,就這樣吧!客人們歇息,我看看門戶就睡。
je tuttu okini, andase teye bi duka be tuwaSafi dedumbi.
三一. 來吧!暫且不要走,我有話問你,我上回由北京來時你們這店西邊二十里處,有一座橋塌了,現在修好了沒有?
jio taka ume genere, bi sinde fonjire gisun bi, bi nenehe mudan beging ci jidere de, suweni ere diyan i wargi ergi orin ba i dubede, emu efujehe doogan bihe, te dasaha bio akUn?
三二. 早已修好了,比以前高二尺,寬三尺,做得很好。
aifini dasaha, nenehe ci juwe juSuru den ilan juSuru onco, weilehengge umesi sain.
三三. 若是這樣我們明天可以放心早早的去啊!
uttu oci, be cimari mujilen sindafi erdeken i genenmbi kai.
三四. 你不要早去,我聽說前頭路不好。
si erde ume genere, bi donjici juleri jugUn ehe sembi.
三五. 噯喲!以前一點也沒有這樣過,現在怎麼有這樣的歹人出現呢?
ara onggolo fuhali uttu akU bihe, te adarame enteke ehe niyalma tucike.
三六. 你不知到,從去年以來,因天旱,田禾欠收,年歲飢荒,所以歹人出來。
si sarkU, duleke aniya ci ebsi abka hiya ofi, usin jeku bargiyahakU aniya haji ojoro jakade, ehe niyalma tucike.
三七. 你不用為我們耽心,不要緊,我們只趕幾匹馬去,又並沒有什麼好財貨,那盜賊要把我們怎樣?
si ume meni jaline joboSoro hUwanggiyarakU, be damu morin be boSome genere de, geli umai sain ulin akU, tere hUihatu membe ainambi.
三八. 不要這樣說,盜賊怎麼知道你們有沒有錢,小心些比較好。
uttu ume hendure, hUlhatu sewende ulin bisire akU be adarame bahafi sambi, olhoSorongge neneme sain kai.
三九. 去年六月我們這裡有一個客人在纏帶裡裝著一卷紙,背在腰上,在路旁樹底下蔭涼地方歇息睡著,被一個賊從那裡走過看見了,以為腰上所背的東西是錢物,突生惡念,就揀起一塊大石頭把那人的頭上打了一下,打出腦漿來死了。那賊把那人的腰帶解開來看時,因為只是紙,就從那裡悄悄的躲避走了,官府捉不到打殺沒有名字的罪犯,白白的把無辜的地主在近鄰人疑猜刑訊,別處將那賊捉住送來後,這一件事才弄清楚了。
meni ubade duleke aniya ninggun biya de, emu anda jumanggi de emu kiyan hooSan be tebufi, dara de unufi jugUn i dalba mooi fejile sebderi bade teyeme amhaha bihe, emu hUlha tubaci duleme genere de sabufi, dara de unuhe jaka be ainci ulin seme gUnifi, gaitai ehe mujilen deribufi, uthai emu dalgan i amba wehe be tunggiyeme gaifi, tere niyalmai uju be baime emgeri tantafi fehi tucifi bucehe, tere hUlha tere niyalmai jumanggi be sufi tuwaci, damu hooSan teile ojoro jakade, tubaci jenduken i jailame genehe, yamun ci niyalma be tantame waha gebu akU weilengge niyalma be jafahakU turgunde, baibi sui akU babe kadalara niyalma, adaki niyalma be kenehunjeme eruleme beideme bisire de, gUwa bsci tere hUlha be jafafi benjihe manggi, ere emu baita teni getukelehe.
四0. 去年又有一個客人,驢背上馱著兩筐棗子行路時,有一個騎馬的賊帶著弓箭,從後頭追上來,走到酸棗林無人空曠地方,從背後射箭,那人滾落地上後,那賊心想已經死了,便趕著那驢子往前走。那位客人中箭昏迷許久甦醒過來時,恰好碰到捕盜官來巡邏,那位客人清清楚楚的稟告,捕盜官帶著弓兵,往前走到二十里地方捉拏時,那賊射中一兵,從馬上跌下來,向西逃跑。捕盜官跟蹤到村裡,調了一百個壯丁,帶了弓箭器械,在山谷周圍包圍拏獲那賊後回來看那中箭的人,那人左胳膊雖中箭受傷,尚非致命,現在那賊在官牢內監禁著,誰不知道呢?
duleke aniya geli emu anda, eihen de juwe Soro soro be acifi genere be, emu hUlha morin yalufi beri sirdan ashafi amcame, suwen dzano lin niyalma akU untuhun bade genefi, fisai amargi ci gabtara jakade, tere niyalma fuheSeme nade tuheke manggi, tere hUlhai gUnin de ainci bucehebi dere seme, eihen be boSome julesi gamaha, tere anda sirdan de goifi kejine liyeliyefi dasame aituha manggi, lak seme hUlha jafara hafan kederere de teisulebufi tere anda giyan giyan i alara jakade, hUllha jafara hafan gabtara cooha be gaifi, julesi amcame orin ba i dubede isinafi jafara de, tere hUlha emu cooha be gabtame morin ci tuhebufi wargi baru feksime ukaha, hUlha jafara hafan songkoi be dahama gaSan de genefi, emu tanggU haha be fidefi beri sirdan agUra hajun be gaifi, tere hUlha be alin i holo de Surdeme borhome kafi jafaha manggi, amasi jifi sirdan de goiha niyalma be tuwaci, tere niyalma hashU ergi galai mayan sirdan de goifi koro baha bicibe, ergen kemuni kokiraha akU, ne trer hUlha alban i gindana de horiha be we sarkU.
四一. 噯喲!既然這樣,早說路上不好的話,我們並無緊急事情,何故早走,等到天亮時慢慢的去有何耽誤之處,天亮時再走吧!
ara uttu nio? aifini jugUn ehe seci, mende umai ekSere oyonggo baita akU, ai turgunde erde genembi, abka gerere be aliyafi elheken i genehe de ai sartabure babi abka gereke manggi jai geneki.
四二. 客人們好好睡吧!
andase sain dedu.
四三. 主人家我又忘了一件事,我們這馬不曾飲水,歇息的工夫去飲水,那裡有井?
boihoji bi geli emu baita be onggoho, meni ere morin be melehekU, ere teyere Solo de meleme geneki, aibide hUcin bi?
四四. 那房子後面有井。
tere booi amala hUcin bi.
四五. 有沒有打水的柳罐呢?
muke tatkU bio? akun?
四六. 井很淺,用繩柳罐打水,井旁有飲馬的石槽。
hUcin umesi micihiyan, futai tatakU i muke be tatambi, hUcin i dalbade motin melere wehei huju bi.
四七. 若是這樣,把柳罐繩子都找來吧!
uttu oci tatakU futa be gemu baifi gaju.  
四八. 都在井旁。
gemu hUcin i dalbade bi.
四九. 還有話請問你,那柳罐若不沈水怎麼辦?
geli sinde gisun dacilame fonjiki, tere tatakU muke de irurakU oci ainambi.
五0. 你若不會使柳罐下沈時,可在柳罐上面栓一塊石頭。
si tataku be irubume bahanarakU oci, tataku ninggude emu dalgen i wehe be hUwaita.
五一. 這個我也知到,你不必教。
ere be bi inu sambi si ume tacibure.
五二. 我們輪著起來用心餵馬,常言道,馬不吃夜草不肥,人不得橫財不富。
muse kurame ilifi kiceme morin ulebuki, dekdeni henduhengge morin dobori orho be jeterakU oci tarhUrakU, niyalma hetu ulin be baharakU oci bayan ojorakU sehebi.
五三. 我們把拌草餵馬後去飲水,沒有盛草的筐子,用什麼東西帶草呢?
muse morin de ucuhe orho be ulebuhe manggi meleme geneki, orho tebure kuwangse akU, ai jaka de orho be gamambi?
五四. 若是沒有,暫且用葛布衫裹草帶去,我送豆水去。
akU oci taka jodon i gahari de orho be uhufi gama, bi turi muke be benere.
五五. 這主人家做事很不爽快,攪豆棒一根也沒有。
ere boihoji icihiyahangge umesi la li akU, turi ucure moo inu emke akU.
五六. 算了,就拿我們的拄杖來攪豆。
joobai, inemene muse teifulehe moo be gajifi turi ucu.
五七. 暫且在炕上坐著歇息一會兒,等馬吃完這些草去飲水。
taka nahan de majige teyeme tefi morin ere orho jetere be aliyafi meleme geneki.
五八. 如果我們都去時,無人可看顧這炕了。
muse gemu geneci, ere nahan be tuwaSara niyalma akU ombi.
五九. 留一個看顧炕,此外別的人牽馬去時,有什麼好怕的,就是一人也不留,這店裡的門若是關緊時有什麼人能進來。
emke be tutabufi nahan be tuwaSabume, tereci tulgiyen gUwa niyalma morin be kutuleme geneci aide gelembi, uthai emu nivalma inu werirakU okini, ere diyan i duka be fitai dasici, ainaha niya.ma dosime mutembi.
六0. 常言道,年年防飢,時時防賊,你依我的話留一人看顧炕吧!
bai gisun de henduhengge aniyadari haji be seremSe, erindari hUlha be seremSe sehebi, si muni gisun be dahame emke be tutabufi nahan be tuwakiyabu.
六一. 我們留誰看炕,三人同行時必定勞累年輕人。
muse webe bibufi nahan be tuwakiyabumbi, ilan niyalma sasari yabure de asihata urunakU jobombi sembi.
六二. 算起這個,我們三人理應前往。
ere be bodoci muse ilan nofi giyan i geneci acambi.
六三. 這山谷很窄,馬牽的多時過不去,我們分兩次牽去。
ere holo umesi hafirahUn morin kutulehengge labdu oci duleme geneci ojorakU, muse juwe mudan obufi kutuleme gamaki.
六四. 你的水打得很熟了,你先去打水,我們兩個在後頭牽馬去。
sini muke tatarangge umesi urehebi, si neneme muke tatame gene, muse juwe nofi amala morin kutuleme genere.
六五. 我去打水,你們帶馬來。
bi muke tatame genenbi, suwe morin gaji.
六六. 我剛才把兩柳罐水倒進這槽裡,飲馬吧!
bi teike ere huju de juwe tatakU muke doolaha morin be mele.
六七. 這匹馬水喝的略足,這匹馬水喝的恰恰好。
ere morin muke omirengge juken, ere morin muke omirengge sain.
六八. 這水少了再打一罐倒進去吧!
ere muke komso ohobi, jai emu tatakU tatafi doolacina.
六九. 拿柳罐來,我試學打水,這柳罐一點不往旁邊倒,怎麼樣才能打水呢?
tatakU be gaju, bi cendeme muke tatara be taciki, ere tataku fuhali dalba ici urhurakU, adarame ohode teni muke tatabumbi?
七0. 我教你,把柳罐繩子稍微提起來,往下扔一下,水自然被盛起來。
bi simbe tacibure, tatakU futa be wesihun majige tukiyefi, fusinhUn emgeri fahaha de muke ini cisui tebubumbi.
七一. 我從前雖曾看過人打水,但不曾學過,今天自已一試才得明白了。
bi seibeni niyalmai muke tatara be tuwaha bicibe tacihakU bihe, enenggi beye cenderejakade teni bahafi ulhihe.
   
  清語老乞大卷三 ( 86)
   
一. 你們的地方有沒有井?
suweni bade hUcin bio? akUn?
二. 我們那裡的井不像這裡的井,這裡的井都是用磚砌成的,最淺的有一丈深。我們那裡的井是用石髑砌的,最淺的不及一丈,最多七八尺深。
meni tubai hUcin ubai hUcin i adali akU, ubai hUcin gemu feise i sahahangge labdu, umse micihiyan ningge Sumin ici juwe da bi, meni tubai hucin gemu wehe i sahahangge, umesi Sumin ningge okini juwe da de isinarakU, manggai oci nadan jakUn juSuru sumin.
三. 我們那裡運水時,全是婦人把瓦盆頂在頭上,各自在汲水的瓢上都栓著細繩子,像這裡打水一樣的打水。
meni bade muke juweme ohode, yooni hehesi fengse be uju de hukSefi, meimeni muke faidara hoto de narhUn futa hUwaitafi, ubai muke tatara adali muke be tatambi.
四. 怎麼那樣打水呢?
adarame tuttu ni?
五. 自古以來就是這樣啊!
julgeci uthai uttu kai.
六. 你把這馬牽回去,再牽別的來飲水。
si ere morin be kutuleme amafi, geli gUwa be kutuleme gajifi mele.
七. 都飲完了。
gemu meleme wajiha.
八. 噯喲!這樣昏黑的地方到那裡去出恭呢?
ara enteke farhUn nade aibbide hamtame genembi?
九. 我們到後山去出恭如何?
muse amargi alin genefi hamtaci antaka?
十. 我拿著馬在這裡,你去吧!
bi morin be jafafi bisire si gene.
十一. 我暫且不出恭,你不要在路旁出恭,明天被別人看見了,恐怕要罵唷!
bi taka hamtarakU, si jugUn i dalbade ume hamtara, cimari gUwa niyalma sabuha de toorahU.
十二. 我們一人各牽兩匹去,牢牢的栓好吧!
muse emu niyalma juwede kutuleme gamafi teng seme hUwaitaki.
十三. 這槽院很寬,栓的遠一點,恐怕繩子扭結在一起。
ere huju hUwa umesi onco aldangga futa holboburahU.
十四. 拿草豆來拌著給牠們飽飽地吃,我們去睡吧!
orho turi be gajifi ucume bufi ebitele jekini, muse dedume geneki.
十五. 伙伴們起來吧!雞叫了三遍了,天快亮了,我們趕快整理行李,在套了馬鞍的工夫,天就亮了吧!
gucuse ilicina, coko ilanggeri hUlafi abka gereme hamika, muse hudun aciha be icihiyafi, morin enggemu tohoro sidenede abka gereke dere.
十六. 現在整理完了,去見主人家吧!
te acime wajiha,boihoiji de acafi geneki.
十七. 主人家阿哥不要抱怨我們蹧踏,我們要走了。
boihoji age ume gashiyabuha seme gasara, be genembi.
十八. 我為什麼抱怨擬們,你們若不抱怨就好了。
bi aiseme gasambi, suwe gasarakU oci uthai joo kai.
十九. 如果不以為招待不好,回來時還請來我的店住宿。
erSehe be ehe serakU oci, amasi jidere erin de kemuni mini diyan de jifi tatareo.
二十. 我昨天說的就是這樣走過的橋,比以前好多了,舊橋拆了,現在都鋪了新板子,而且所用的樑柱也比以前牢多了,幾十年不會壞。
mini sikse henduhe ere duleme genere doogan seibeningge de duibleci umesi sain oho, fe doogan be efulefi te gemu ocemleme undehen i sektehebi, tuttu bime baitalaha taibu tura inu nenehe ci labdu akdun juwan aniya sehe seme efujeme bahanarakU.
二十一. 太陽這樣高了,前面又沒有店,我們到那村子去換米做飯吃了走吧!
Sun uttu den oho. juleri geli diyan akU, muse tere gaSan de genefi bele hUlaSame buda arame jefi geneki.
二十二. 就那樣吧!肚子很餓了。
tuttu okini hefeli inu umesi yadahUSaha.
二十三. 把這馬的行李都卸下來,鬆一鬆肚帶,解下嚼子,留下一個伙伴放在路旁看著馬吃草吧!我們都進入這村去問米吧!
ere morin be gemu aciha ebubfi, olon be sulabume jora be sufi, emu be werifi, ere jugUn i dalbade sindame tuwakiyabufi orho be jekini,muse gemu ere gasan de dosifi bele fonjime geneki.
二十四. 主人家阿哥,我們是行路的人,直到現宰還沒吃早飯,因前頭沒有店子,特意來相求,換些米做飯吃。
boihoji age, be jugUn yabure niyalma, ertele cimari buda, jetere unde, juleri diyan akU ofi cohome jifi, bele majige hUlaSame buda arame jeki sembi.
二十五. 還換什麼米呢?我們的飯熟了,客人吃了過去吧!
ai bele hUlaSara babi, meni buda urehebi, andase jefi duleme gene.
二十六. 若是這樣也使得,但你做的飯很少吧!
uttu oci inu ombi, damu sini araha buda komso ayoo.
二十七. 不要緊,若少時再做也使得。
hUwanggiyarakU aika komso ohode geli araci inc ombi.
二十八. 把棹子放下,請客人們在這草棚底下坐下吃飯吧!
dere be sinda, andase be ere elben i booi fejile tebufi buda uledu.
二十九. 雖然是淡飯,請吃飽吧!
udu untuhun buda bicibe ebitele jetereo.
三十. 孩子們若有熟菜,端些來給客人們吃,沒有的話,如有蘿蔔、生蔥、茄子就拿來吧!
juse urehe sogi bicicgajifi andase de tukiye, akU oci mursa elu hasi bici gaju.
三十一. 再沒有別的菜,只有醃鹹的鹹瓜,給客人們吃吧!
jai gUwa sogi akU, damu gidaha nasan hengke bi, andase de ulebuki.
三十二. 拿來吧!那也是好的,客人們若不以為輕慢,請吃一點吧!
gaju tere inu sain ningge, andase weihukelehe seme usharakU oci majige jetereo.
三十三. 小人才初次見面,就蒙受阿哥的恩點給飯吃,怎麼敢反倒埋怨呢?
ajige niyalma teni dere acame, uthai age i kesi be alifi buda ulebure de, ai gelhun akU elemangga ushambi.
三十四. 像這樣的淡飯有什麼費事,我也不出外走嗎?出外走時也和你們一樣啊!
ere gese untuhun buda ai joboro, bi inu tulergi de tucifi yaburakUn, tule tucifi yabuci inu suweni beye adali kai.
三十五. 阿哥你說的話很對,出外走熟者看客重,喜好喝酒者惜醉人。
age sini hendure gisun inu, tule yabume urehengge oci antaha be tuwarengge unjen, nure de amuran oci suktoho niyalma be hairambi kai.
三十六. 除你之外還有伙伴嗎?
sinci tulgiyen ge;i gucu bio?
三十七. 有一位伙伴看行李放馬。
emu gucu aciha be tuwakiyame morin sindahabi.
三十八. 若是那樣讓他挨餓嗎?
tuttu oci tere be omiholabumbio?
三十九. 我們吃了後帶一點去給他,若有碗,請給一個吧!
be jeke manggi tede majige, moro emke bureo.
四十. 從這裡盛出一碗帶給那位伙伴吧!
ere buda ci emu moro tamame tucibufi tere gucu de gamafi buki.
四十一. 你們酌量都吃吧!我家裡飯很多,你們吃了後再另外盛了帶去吧!你們不要客氣,慢慢的吃飽肚子吧!
suwe acare be tuwame gemu jefu, mini boode buda labdu bi, suwe jeke manggi, jai enculeme tamafi gama, suwe ume antahalara,elheken i hefeli ebiteli ebitele jefu.
四十二. 我們既已吃了,還有什麼客氣之處呢?
be emgeri jeke be dahame ai manggaSara babi.
四十三. 吃飽了嗎?
ebiheo? akUn?
四十四. 我們很飽了,收拾碗碟吧!
be umesi ebihe, moro fila be bargiya.
四十五. 那一位看馬的伙伴到現在還沒吃飯,孩子們你們另外盛飯和湯跟著客人去,看著那位伙伴吃完收拾器皿帶回來吧!
tere emke morin tuwaSara gucu ertele buda jekekU, juse suwe encu buda Sasiha be tamafi antaha be dahame genefi, tere gucu de tuwame ulebufi, jeke manggi tetun be bargiyafi gaju.
四十六. 太打擾主人了。
boihoji be ambula jobobuha.
四十七. 並沒有好吃的。只請吃了一頓淡飯,有什麼打擾之處?
umai sain jeterengge akU, damu emu erin i untuhun buda ulebuhe de ai jobobuha babi.
四十八. 餓時吃一口,強如飽時得米一斗,我們正飢渴時,阿哥眷愛給飯吃,實在感激不忘。
yadahUSara erin de emu angga jeterengge, ebihe de emu hiyase bele bahara ci wesihun, be yuyure kangkara nashUn, age gosime buda bufi ulebumbi, yargiyan i alibaharakU hukSeme ongorakU.
四十九. 我若出外時,能頂著房子走嗎?也要投人家去尋飯吃,俗話說敬客千里,傳名萬里。
bi aika tulergi de geneci boo be hukSefi feliyembio? inu niyalmai boode genefi buda baime jembi, hendure balama mimggan bade antaha be saikan kundulefi unggirengge, tumem bsde gebu bahaki sehebi.
五十. 主人家阿哥,小人們來此只顧打擾,姓也不曾問,阿哥你貴姓?
boihoji age ajige niyalma se ubade jifi ambula jobobuha gojime hala be inu fonjihakU, age sini hala ai?
五十一. 我姓張,這是張社長家,阿哥既然問了我的姓,也告訴我貴姓吧!
mini hala jang, ere jang Se jang ni boo kai, age mini hala be fonjiha be dahame, sini hala be inu minde ala.
五十二. 我姓王。
mini hala wang.
五十三. 你住在那裡?
si aibide tehebi?
五十四. 我住在遼東城內。
bi liyoodung hoton dirgi de tehebi.
五十五. 阿哥若有事到我們那裡去時,如果不嫌棄小人的話,務請到我家裡來。
age si aika baita bifi meni badr genehe manggi, ajige niyalma be waliyarakU oci, urunakU mini boode baime genereo.
五十六. 我若不去就罷了,倘若前往時,有不去找你家看你的道理嗎?
bi generakU oci wajiha, aikabade geneme ohode, sini boo be baime genefi tuwanaraku doro bio?
五十七. 我方纔到那村子去換米,遇到非常好的人,他請我們吃他自已做的現成飯,還打發人另外給你送來,你趕緊吃了把碗碟交給小孩帶回去吧!
tere gaSan de bi teike bele hUlaSame genehe bihe, mujakU sain niyalma be teisulefi, iniaraha beleni buda be mende ulebufi, geli niyalma takUrafi sinde enculeme benjibuhebi, si hacihiyame jefi moro fila be ere jui de afabufi gamakini.
五十八. 伙伴你把馬趕來馱上行李,我們馱載的工夫,他也吃完了飯。
gucu si morin be boSome gaju aciha be aciki, muse acire sidende tere inu buda jeme wajumbi.
五十九. 噯喲!這匹馬為什麼這樣難拿?
ara ere morin ainu jafara de mangga?
六十. 原來就這樣啊!倘若仍然這樣壞時,以後還要絆著,我以前常絆著,今天忘了絆,我們大家一起包圍吧!
daci uthai uttu kai, aika kemuni uttu ehe oci,ereci amasi sidereki, bi daruhai siderembihe, enenggi ongofi siderehekU, muse uhei geren Surdeme kaki.
六十一. 啊!好容易拿住了。
je arkan seme jafaha.
六十二. 阿哥你把碗碟帶回家去吧!
age si moro fila gaifi boode gene.
六十三. 你們看,多麼快天又晚了,從這裡到夏店還有十里路,前往時已到不了。
suwe tuwa ai hUdun abka geli yamjiha, hiya diyan ubaci kemuni juwan babi, geneci isiname muterakU oho.
六十四. 去投路北那人家找個住宿地方吧!
ere jugUn amargi ergi tere niyalmai boode genefi dedure babe baiki.
六十五. 且慢,倘若我們一齊蜂擁而去時,那家的人一定嫌人多不肯讓我們住宿,你們兩人留在這裡看行李,我們兩個去問吧!
takasu muse aika kunggur seme geneci, tere booi niyalma urunakU niyalma geren sems eimeme deduburakU, suweni juwe niyalma ubade aciha be tuwame bisu, muse juwe nofi fonjime geneki.
六十六. 給主人阿哥行禮。
boihoji age de dorolombi.
六十七. 你們是做什麼的人?
suwe ainara niyalma?
六十八. 我們是行路的客人,今日天晚了,來府上找個住宿的地方。
be jugUn yabure anda bihe, enenggi abka yamjifi sini boode dedure babe baime jihe.
六十九. 我們的房子窄,沒有別人住宿的地方,你們到別的地方尋找住宿的地方吧!
meni boo hafirahUn niyalma tatara ba akU, si gUwa bade dedure babe baime gene.
七十. 怎麼辦呢?阿哥我們是行路的人,認得誰呢?就是你的炕沒有空位不讓我們住宿吧,這門前的車房裡讓我們住宿一夜如何?
ainara age be jugUn yabbure webe takambi, uthai sini nahan de Solo akUmembe deduburakU okini, ere dukai juleri sejen i boode membe emu dobori dedubuci antaka?
七十一. 我不是不讓你們住宿,只是部院於每家門牆粘貼禁令,面生可疑之人不讓他住宿。你們是那裡的人,又不是原來認識的朋友,怎麼不分好壞讓你們住宿呢?
bi suwembe deduburakUngge waka, damu jurgan ci boo tome dukai fajiran de fafunlame bithe latuluhangge, dere eshun kenehunjecuke niyalma be deduburakU, suwe ai ba i niyalma, daci takara gucu geli waka, sain aha be ilgarakU adarame tatabumbi?
七十二. 主人家阿哥,我們不是壞人,小人住在遼東城內,你若是不信時,看看拿來蓋印的證件,不會錯。
boihoji age be ehe niyalma waka, ajige niyalma liyoodung hoton dorgi de tehebi, si akdarakU oci gajiha doron gidaha temgetu bithe be tuwaci enderakU.
七十三. 你住在遼東城內什麼地方呢?
si liyoodung hoton dorgi ya bade tehebi?
七十四. 小人住在遼東城內樓閣北街東邊。
ajige niyalma liyoodung hoton dorgi leose i amargi giyai dergi ergi de tahebi.
七十五. 離樓閣有多遠?
leose ci udu goro giyalabuhabi.
七十六. 離摟閣一百步北街開雜貨舖的便是。
lesoe ci emu tanggU okson amargi giyai ulin i hUda tucire ba tere inu.
七十七. 那雜貨舖是你的嗎?
tere ulin i hUdai ba siningge?
七十八. 是。
inu.
七十九. 面對南邊隔著兩家開酒店姓劉的人是我的朋友,你認識嗎?
julergi teisu juwe boo sidende, nurei puseli neihe lio halangga niyalma mini sain gucu si takambio?
八十. 他是我的鄰居怎麼會不知道?
tere mini adaki boo kai, adarame sarkU?
八十一. 聽了你的話,雖然並無可疑之處,但房子委實狹窄,不能住宿怎麼辦呢?
sini gisun be donjici umai kenehunjeci acara ba akU bicibe, boo unenggi hafirahhUn deduci ojorakU be ainara?
八十二. 阿哥你可憐我們一點吧!現在是日落天黑的時候,要我們到那裡去找尋住處呢?好也罷壞也罷,只讓我們住一夜吧!
age si membe majuge gosicina, te Sun tuhefi abka yamjiha erin de, membe aibide genefi dedure babe baisu sembi, sain ocibe ehe ocibe membe emu dobori teile dedubu.
八十三. 這些客人為什麼這樣胡鬧,現在部院對各村莊偏僻地方都遍頒禁令不得容留面生的人,你雖說是遼東人,我不能相信,察看你們各位伙伴的模樣語調,也不是漢人,也不是滿人,不知道是做什麼的人,我怎麼敢留你們住宿呢?近來有一個人家,讓各位客人住宿,那些客人內因為有一個逃走的滿人,部院把流住的人家一齊來調查,因此人都怕被牽連,豈敢容留平城一點兒也不知道的人啊!
ere andase ainu uttu balai jamarambi, te jurgan ci dere eshun niyalma be ume halbubure seme, gaSan tokso koco wai ele bade isitala bireme ulhibume ciralame fafulame selgiyehebi, si udu liyoodung niyalma secibe bi akdaci ojorakU, suweni geren gucui arbun muru gisun hese be kimcici, nikan inu wakamanju inu waka, ainara niyalma be sarkU, bi adarame suwembe indebume dedubumbi, ere ucuri emu niyalmai boode geren antaha be dedubuhe bihe, tere antaha i dorgi de emu ukaka manju bihe turgunde, jurgan ci tatabuha boo be suwaliyame baicame isinjihabi, uttu de niyalma gemu holbobure de geleme, arsarakU niyalma be gelhun akU halburakU kai.
八十四. 主人家好生固執,好人壞人還會錯嗎?這幾位伙伴都是朝鮮人,他們來時守渡口的官司禁亂比這裡還嚴,這些人來時一個一個仔細盤問了才放行。他們若是亂人來歷不明時怎麼到此地來,他攜帶證件從朝鮮趕馬往北京去做買賣,他雖然不會說漢語,但委實並不是亂人。
boihoji absi murikU, sain niyalma ehe niyalma be geli endembio? ere geren gucu gemu coohiyan i niyalma, ce jidere de dogon angga be tuwakiyafi kadalara jurgan, facuhUn be fafularengge ubaci geli cira, ese jidere de emke emken i kimcime getukeleme fonjifi, teni sindafi unggimbi, ce aikabade facuhUn niyalma songko muru getuken akU oci, adarame ubade isinjimbi, i temgetu bithe gaifi coohiyan ci morin be boSome beging ni baru hUdaSame genembi, i nikan i gisun be asuru gisureme muterekU bicibe, unenggi umai facuhUn niyalma waka.
八十五. 若是這樣就行了,不要爭執,後炕狹窄,老少又多,不能住在一處你不嫌冷的話,在這車房住宿如何?
uttu oci wajiha ume temSere, amargi nafirahUn sakda asiha labdu, emu bade deduciiha ojorakU, si SahUrun babe eimederakU oci, ere sejen i boode deduci antaka?
八十六. 只要得到住宿的地方就罷了啊!還嫌什麼冷?
damu dedure babe bahaci uthai joo kai,geli ai SahUrun seme eimere babi.
   
  清語老乞大卷四 ( 79)
   
一. 大阿哥我們直到現在還每吃晚飯,不但肚子餓不能入睡,而且這騎的馬若挨餓ㄧ夜,明天怎麼騎行呢?反正也沒有一個客人求兩個主人的理,你既已愛顧我們留我們住宿,換給一頓飯的米和馬的草豆如何?
amba age be tetele kemuni yamji buda jetere unde, hefeli yadahUSame adarame amhambi sere anggla, ere yajuha morin sebe aika emu dobori omiholabuci, cimari absi yalufi yabumbi, inemene okini, emu antaha inu juwe boihoji de baire kooli akU, si membe emgeri gosifi bibuhe be dahame, emu erin i budai bele, morin i orho turi be hUlaSame buci antaka?
二. 我們這裡今年下天因為天旱,秋季又淹大水,田穀一點未收,所以我們也是換著吃以維持身命尚且不夠,又那裡有多餘的米給人換呢?
meni uba ere aniya juwari abka hiya ofi bolori forgon de geli bisan de birebufi, usin jeku be fuhali bargiyahakU, ojoro jakade, be inu hUlaSame jeme beyei ergen be hetumbume hono tesurakU bade, geli aibide niyalma de hUlaSame bure fulu bele bi?
三. 我們很瞭解阿哥的話,但是我們在黎明時吃了飯直到日落一天行走疲乏很餓,把你換來的米勻一點給我們吧!
age i gisun be umesi ulhihe, damu be gersi fersi de buda jefi, emu inenggi Sun tuhetele Sadame yabufi umesi yadahUSaha, sini hUlaSame gajiha bele be mende majige jalgiyame bu, be uyan buda arame jeki, ere emu tanggU fali jiha de sini cihai acare be tuwame bucina.
四. 說來你們是從遠地來的客人,按裡講這錢不該要,但因今年稻轂收成不好,一百個錢換一斗,我本來沒有剩餘的米,客人你們既一再央求,所以給你們三升,你們布要嫌少,暫且做一頓稀飯吃飽吧!
suwe secci goro baci jihe antaha, giyan be bodoci ere jiha be gairakU acambihe, damu ere aniya jeku be saikan bargiyahakU ofi, emu tanggU fali jiha de emu hiyase bele hUlSambi, bi daci funcehe bele akU bihe anda suwe mujakU baire jakade, suwende ilan moro hiyase be bure, suwe ume komso sere, taka emu erin i uyan buda arame ebitele jefu.
五. 客人們不要埋怨,今年委實糧荒,若是像往年豐收時,不僅你們二三人,就是十多位客人也都給吃。
andase ume suhara, ere aniya unenggi jeku haji, aika duleke aniya adali elgiyen bargiyaha bici, suweni juwe ilan niyalma teile sere anggala, uthai juwan funceme anda sehe seme gemu jeterengge bufi ulebumbihe.
六. 你說得是,我也聽說今年這裡田穀非常欠收。
sini hendurengge inu, bi inu donjici ere aniya ubade usin be asuru bargiyahakU sembi.
七. 我如到這後房去做稀飯,黑夜裡出入不便,你家的狗又兇惡,你替我做稀飯如何?
bi ere amargi boode uyan buda arame geneki seci, farhUn dodori tucire dosire de elhe akU sini booi indahUn geli ehe, si mini funde uyan buda arame buci antaka?
八. 是,你們幾位客人收拾這車房住的地方,我送稀飯來給你們吃。
je suweni geren andase ere sejen i boode dedure babe icihiya, bi uyan buda benjifi suwende ulebuki.
九. 若是這樣,多謝。
uttu oci ambula baniha.
十. 主人阿哥,還有一句話,人雖有一點吃的,但這馬怎麼辨呢?給些草豆如何?
boihoji age geli emu gisun bi, nuyalma jeterengge majige bicibe, ere morin be ainara, orho turi be buci antaka?
十一. 人吃的尚且沒有,那裡有馬的草豆呢?我們房子後面有一塊很好的羊草,你吃了飯後到那裡去放牧時諒可吃飽肚子吧!現成的不餵,白費錢買草豆做什麼呢?
niyalma jeterengge hono akU bade, morin i orho turi be aibide bahambi, booi amala emu farsi soco orho bi, si buda jeke manggi, juwe nofi moein be boSome tubade gamafi sindaci hafeli ebimbi dere, beleningge be uleburakU baibi jiha fayame orho turi be udafi ainambi?
十二. 若是這樣就聽從阿哥的話,我到車房去,我們兩個留在這裡看守行李,派他暪兩個去放馬,到半夜以後我們兩個去替換他們,讓他們回來睡吧!如此明天可不至於打瞌睡。
uttu oci age i gisun be dahaki, bi sejen i boode genembi, muse juwe nofi ubade tutafi aciha be tuywakiyaki, tere juwe nofi be morin sindabume unggifi dodori dulin oho mangi, muse juwe nofi cembe halame genefi ce amasi jifi amhakini, uttu oci cimari emu Saburara de isinarakU ombi.
十三. 這稀飯碗匙都帶來了,你們各自盛了吃吧!
ere uyan buda moro saifi be gemu gajihabi, suwe meimeni tamafi jefu.
十四. 現在吃完了飯,我們兩個先去睡,你們兩個先去放馬,倒了半夜時去替尼們。
te buda jeme wajiha, muse juwe niyalma neneme amhaki, sumeni juwe nofi morin sindame gene, dobori dulin de isinaha manggi suwembe halame genere.
十五. 我剛才睡了一覺起來一看,參星升高已是半夜了我先去替換他們來睡,你隨後來,我們兩個看馬吧!
bi reike emu amu amhame getefi tuwaci, ilmahU usiha den dekdefi dobori oho, bi neneme genefi tese be halame unggifi amhabuki, si amala jio muse juwe nofi morin be tuwakiyaki.
十六. 若是這樣,你去吧!
uttu oci si gene.
十七. 噯喲!你們兩個累了啊,趕緊去睡吧,到那裡時叫那位伙伴趕緊來吧!
ara suweni juwe nofi adaha kai, hacihiyame dedume gene, tubade genehe manggi tere gucu be hacihiyame jio se.
十八. 尼來了,把馬趕來收放在一處這樣時容易照管,今夜黑暗,各自失散時,眈誤我們走路。
si jiheo morin be boSome gajifi emu bade bargiyafi sinda, uttu ohode tuwaSara de ja, ere dobori farhUn de son son i samsiha de musei yabure jugUn be sartabumbi.
十九. 明星已高了,天快亮了,把馬趕回住宿的房子,收拾行李時天必亮了,把馬拴起來,叫那二位伙伴起來吧!
durgiya usiha den ohobi, abka gereme hamika, morin be boSome tataha boode gamafi aciha be icihiyatala urunakU gerembi, morin be hUwaitame sindafi tere juwe gucu be ilibu.
二十. 你們兩個趕快起來收拾行李,好好的檢查,不要錯拿了主人的東西。
suweni juwe nofi hUdun ilifi aciha be dasata, saikan kimcime tuwa, boihoji ningge be ume taSarame gamara.
二十一. 行李都馱好了,去見主人家道謝後再出發吧!
aciha be gemu aciha, boihoji de acafi baniha araha manggi jai juraki.
二十二. 阿哥我們昨天來無緣無故太打擾你們了。
age be sikse jifi mudan akU bade suwembe ambuka jobobuha.
二十三. 我全沒能照故你們又說什麼打擾呢?
bi suwembe fuhali tuwame mutehekU bime geli ai boboho sere bsbi.
二十四. 我們去夏店時,買飯吃了在傍晚時進京城,從這裡到夏店有幾里路?
muse hiya diyan de genehe manggi, buda udame jefi yamjishUn de gemun hecen de dosiki,sefu ubaci hiya diyan bahi?
二十五. 有三十多里路。
gUsin ba funceme bi.
二十六. 你昨天說過十幾里路,今天為什麼說三十里路呢?
si sikse juwan ba seme henduhe bihe, enenggi ainu gUsin ba sembi?
二十七. 我昨天記錯了,今天才想起來了。
bi sikse taSarame ejefi enenggi teni dasame merkime baha.
二十八. 我們不要歇息,趁涼快走吧!
muse umeteyere serguwen be amcame geneki.
二十九. 那眼前看到的黑林就是夏店啊,從這裡到那裡還有七八里路,你從前是到北京走熟的人,而現在怎麼忘了呢?
tere yasai juleri sabure sahaliyan bujan utai hiya diyan kai. ubaci tubade isinarangge kemuni nadan jakUn babi, si seibeni beging de feliyeme urehe niyalma bime te adarame onggoho?
三十. 我好多年沒走了,所以忘了。
bi yabuha akU kejine goidafi tuttu ofi onggoho.
三十一. 快到店了,我們吃十麼好呢?
diyan de isiname hamika, muse aibe jeci sain?
三十二. 我們是朝鮮人,不慣吃稀麵,吃乾的如何?
muse coohiyan i niyalma kai. uyan halu jeme tacihakU, olhon ningge be jeci antaka?
三十三. 我們買燒餅炒肉吃完過去吧!
muse Soloho efen colaha yali udame jefi duleme geneki.
三十四. 在這裡拴了馬,卸下行李,到賣食物的店去吧!
ubade morin hUwaitafi aciha ebubufi jetere jaka uncara diyyan de geneki.
三十五. 先送一碗熱水來,我洗臉吧!
neneme emu moro halhUn muke benju, bi dere oboki.
三十六. 客人你洗了臉後,告訴我吃十麼,我先頊備吧!
anda si dere oboha manggi, ai jetere babe minde ala, bi doigonde belhebuki.
三十七. 給我們四人買來三十個錢的羊肉,二十個錢的燒餅。
meni duin niyalma de gUsin jiha i honin yali, orin jiha i Soloho efen be udafi gaju.
三十八. 湯的味道有一點淡,若有鹽拿來吧,我們自已調了吃。
Sasihan i amtan majige nitan, dabsun bici gaju, be beye acabufi jeki.
三十九. 這燒餅一半冷一半熱,把熱的暫且擱下吃,這涼的你拿夸爐裡烤了拿來。
ere Soloho efen dulin SahUrun dulin halhUn, halhUn ningge be taka sindsfi jeki, ere SahUnrun ningge be si gamafi fiyeleku de fiyakUfi gaju.
四十. 我們飯也吃了,算給了錢走吧。
muse buda inu jeke, hUda be bodome bufi geneki.
四十一. 主人家你來,我們剛才吃了燒餅二十個錢,羊肉三十個錢,這裡一共五十個錢你點了收下吧!
boihoji si jio, meni teike jeke Soloho efen de orin jiha, honin yali de gUsin jiha, ere uheri susai jiha be si tolofi bargiyame gaisu.
四十二. 我們馱行李走吧,因為日正當中非常熱了,今早吃了乾的,所以有點渴。
muse aciha acime geneki, Sun seme inenggi culin ofi mujakU halhUn oho, ecimari olhon ningge jetere jakade baibi kangkambi.
四十三. 離這裡不遠前面有一家茅草蓋的店舖,到那裡後喝幾杯酒解渴,讓牲口歇息一會兒再走。
ubaci goro akU julergi de emu alban i elbehe diyan boo bi,tubade isinaha manggi udu hUntaha nure omifi kangkara be subume, ulha be majuge teyebufi jai geneki.
四十四. 賣酒的人到這裡來給我們盛值二十個錢的酒來吧!
nure nucara niyalma ubade jio, mende orin jiha salire nure be tebufi gaju.
四十五. 這酒的味道好嗎?
ere nure i amtan sain nio?
四十六. 我壞我的話不可靠,不管如何,你嚐嚐看,若是酒不好時,我一個錢也不要,就喝吧!
sain ehe be mini gisun de akdaci ojorakU, ai ocibe si amtalame tuwafi nure sain akU oci, bi emu juha hUda be inu gairakU, bikini omiki.
四十七. 若有好菜,拿些來吧!
sain sogi bici majige gaju.
四十八. 有醃的王瓜,現在就送來。
gidaha nasan hengke bi te uthai benjure.
四十九. 客人你喝熱的嗎?喝涼的嗎?
anda si halhUn ningge be omimbio? SahUrun ningge be omimbio?
五十. 你不要溫,觔天天熱,我們都渴了,喝涼的好。
si ume wencere, enenggi abka halhUn, be gemu kangkaha, SahUrun ningge omici sain.
五十一. 大哥以我看,這裡面歲數沒有比你大的,你先喝注一杯吧!
amba age bi tuwaci, erei dorgi de se sinci ahUn ningge akU, si neneme ere emu hUntaha omi.
五十二. 豈敢,小人我今年才三十五歲,想來還有比我歲數大的吧,那敢就接受喝呢?
ai geli, ajige nitalma bi ere aniya reni gUsin sunja se oho, gUnici geli minci se fulu ningge bi dere, ai gelhun akU uthai alime gaifi omici ombi.
五十三. 這樣的話還是阿哥你的歲數大,我今年才三十二歲,比你小三歲啊!
uttu oci kemuni age sini se amba, bi ere aniya teni gUsin juwe se, sinci ilan se deo kai.
五十四. 小人雖然年紀大,斷不可首先接受喝,怎麼說呢,這次沿途一齊來,託各位伙伴的福,諸事沒給我麻煩,我一點沒辛勞之處,今天這酒是我買來給大家喝的,我怎麼可以先喝呢?
ajige niyalma se udu fulu bicibe, ainaha seme neneme alime gaifi omici ojorakU, adarame seci ere mudan jugUb i unduri sasari jime, geren gucuse i kesi de eiten babe minde gucihirehekU ofi, bi umiai joboho suilaha ba akU, enenggi ere unre serengge mini udafi omiburengge, adarame bi neneme omici ombi.
五十五. 是,是,阿哥既然這樣費心,我們不要再推讓,趕緊一齊喝了快點走吧!
je je age uttu gUnin fayaha be dahame, muse anahUnjara, hacihiyame omicafi hUdukan i geneki.
五十六. 賣酒的人來了,算錢給他吧!
unre uncara niyalma jihebi, jiha tolofi bucina.
五十七. 這是五分銀子,你找給我六厘銀子吧!
ere menggun sunja fun, si ninggue eli menggun be amasi minde bu.
五十八. 大哥給些好銀子吧,這銀子很平常,怎麼使用呢?
amba age sain menggun be bucina, ere menggun umesi juken adarame baitaambi?
五十九. 這銀子那一點不好,你看什麼不能用,你若不認識銀子時,叫別人看吧!
ere menggun be aibe ehe semib? si tuwa adarame baitalaci ojorakU? si menggun be takarakU oci gUwa niyalma de tuwabu.
六十. 為什麼叫別人看,拿到兌錢的地方去照市上的價換得就行了,你就另外換給五分好銀子吧!
ai turgunde gUwa de tuwabumbi? jiha hUlaSara bade gamafi giyai erin hUdai songkoi bahaci wajiha, si uthai encu sunja fun sain memggun be hUlaSame bucina.
六十一. 何用與他吵鬧,這個賣酒的人很好爭,像這樣的銀子怎麼說不可用,這是今早吃飯的地方剩下的銀子啊,若果真不好,他會要嗎?
ai turgunde terei baru jamarambi? ere nure uncara niyalma temSere mangga, ere gese menggun be adarame baitalaci ojorakU sembi? ecimari buda jetere bade bufi funcehe menggun kai, unenggi ehe oci tere gaimbiheo?
六十二. 算了吧,反正我將就接受了這幾個錢,就是都不給也罷。
joobai yayadame okini bi alime gaiha, ere giyanakU udu fali jiha, gemu burakU okini.
六十三. 我也沒讓你多損失,若為了這一點小事,你一句我一句口角,別人聽了會恥笑啊!
bi inu umai ambula ufarabuha ba akU, ere majige jalin ge ga seme angga tataraci, gUwa niyalma donjiha de basumbi kai.
六十四. 太陽過了中午了,這裡離城有五里路,留兩位在後頭慢慢地趕牲口來,我帶一位伙伴先去找個好店住宿,再來接你們,我們既曾先商定到順城門官店店去住宿,就到那裡去找,你們隨後快來吧!
Sun inenggi dulin dulike, uba hoton ci sunja babi, juwe nofi be amala bibufi elhekeb i ulha be boSome jikini, bi emu gucu be gaifi neneme genefi sain diyan be baime tatafi, jai suwembe okdome jidere, muse neneme hebeSeme toktobuhangge, Sun ceng hoton duka alban diyan de tatame geneki sehe be dahame, uthai tubade baime genembi, suwe amala hUdukan i jio.
六十五. 若是這樣,你們兩位先去,我們兩個慢慢的趕牲口去。
uttu oci suweni juwe nofi neneme gene, muse juwe nofi elheken i ulha be boSome genere.
六十六. 我們趕快去吧,到達那裡找到店的工夫,料想這些人也快到吧!
muse hasa geneki, tubade isinafi diyan bahara sidende, gUnici ese inu haminambi dere.
六十七. 店主人阿哥,我們先來看住宿的房子,伙伴們在後頭趕馬來要住你的店。
diyan boihoji age, be juleri tatara boo be tuwame jihe, gucuse amala morin boSome gajifi sins diyan de tataki sembi.
六十八. 你們一共幾個人幾匹馬。
suwe uheri udu niyalma udu morin?
六十九. 我們共有四個人十匹馬。
be uheri duin niyalma juwan morin.
七十. 有車嗎?
sejen bio?
七十一. 沒有車。
sejen akU.
七十二. 若是這樣就住下吧,那東邊有一間空房子,你去看吧!
uttu oci tatacina, tere dergi dalbade emu giyalan i untuhun boo bi, si tuwaname gene.
七十三. 你引我去看吧!
si mimbe yarume gamafi tuwanaki.
七十四. 我說什麼也沒空陪你去看,你獨自去看吧!
bi aiseme sinde gucu arame genere Solo akU, si emhun tuwana.
七十五. 我到那裡去看房子還是小事,先向你商議一句話,你這房子讓我們住宿,吃的如何呢?
bi tubade genefi boo be tuwarengge hono ajige baita, neneme sini baru emu gisun be hebeSeme gisureki, sini ere boode membe tatabuci jeterengge be adarame gisurembi.
七十六. 我們店裡的人近來都出去了,實在沒人預備吃的,客人們你們自已做飯吃!
meni diyan i niyalma ere ucuri gemu tucifi genehebi, jeterengge be dagilara niyalma yargiyan i akU, andase suwe beye buda arame jefu.
七十七. 我們可以做飯吃,鍋、掛鍋、鍋橕、碗碟都有嗎?
be buda arame jeci ombi, mucen lakiyakU hacuhan nere moro fila gemu bio?
七十八. 都有,你放心!
gemu bi si mujilen be sulaka sinda.
七十九. 若是這樣,我們去接伙伴,我走後這房子所佣的東西都叫人送來吧!
uttu oci meni gucu be okdome genere, mini genehe amala ere boode baitalara jaka be yooni gemu benjibu.
   
  清語老乞大卷五 (101)
   
一. 你們兩位來到這裡有多久?
suweni juwe nofi ubade jifi udu goidaha?
二. 我們纔到。
muse teni isinjiha.ng ci jihe.
三. 纔要出去接你們,恰好在這裡遇見你們。
teike tucifi suwembe okdome geneki sembihe, suwembe lak seme ubade acaha.
四. 店在那裡?
diyan aibide bi?
五. 在那西邊,把行李都卸下來,鬆開馬的肚帶,暫且不要解下馬鞍。
tere wargi ergi de, aciha be gemu ebubufi gaju, morin be olon be sulabufi enggemu be taka ume sure.
六. 你跟主人說拿席草坐褥來,拿掃帚來掃地,行李暫且不要搬進來,等鋪好了席草再搬進來吧!
si boihoji de hendufi derhi orhoi sektefun be gaju se, erku be gajifi na be eri, aciha be taka ume dosimbure, derhi sektere be aliyafi jai guribume dosimbu.
七. 客人這馬要賣嗎?
anda si ere morin be uncaki sembio?
八. 是,我要賣。
je bi uncaki sembi.
九. 你若要賣,不要帶到市上去,暫且留在這裡,我替你找買主再賣。
si uncaki seci hUdai bade ume gamara, taka ere diyan de bibu, bi sini funde udara niyalma be baifi uncara.
十. 明天再說吧!這馬每天行路疲乏,又不是肥胖的,就是帶到市上去,商人也不出高價,好好的餵幾天,氣色好轉一點再賣也不遲。
cimari dasame gisureki, ere morin inenggidari jugUn yabume Sadafi geli tarhUn ningge waka, uthai hUdai bade gamaha seme hUdai niyalma inu fulu hUda tuciburakU, emu udu inenggi saikan ulebufi cira majige aitume jai uncaci inu goidarakU.
十一. 你的話甚是,我也這麼想了。
sini gisun umesi inu, bi inu uttu gUnihabi.
十二. 還帶有人參、夏布、葛布,明天去看價錢,若價錢好時想賣,若不好時暫等幾天。
geli gakjiha orhoda muSuri jodon bi, cimari hUda be tuwame genefi, hUda sain oci uncaki, sain akU oci taka udu inenggi aliyaki.
十三. 你要到那裡去看呢?
si sibide tuwame genembi?
十四. 在吉慶店裡有我認識的人,去問他。
giking diyan de mini takara niyalma bi tede fonjime geneki.
十五. 若是這樣,明天我們一齊去吧!
uttu oci muse cimari sasari geneki.
十六. 你們兩位看著牲口,我們兩個到城內去,不久就來。
suweni juwe nofi ulha be tuwaSa, muse juwe nofi hoton dorgi de genefi goidarakU uthai jimbi.
十七. 向大阿哥作揖,這店裡有賣夏布、葛布的李姓朝鮮人嗎?
amba age de canjurambi, ere diyan de muSuri jodon uncara coohiyan i niyalma lii halangga bio?
十八. 你找他做什麼?
si tere be baifi ainambi?
十九. 我跟他同族,纔從朝鮮地方來的。
bi tede mukUn ombi, teike coohiyan i baci jihe.
二十. 那位客人到羊市場去了,他說去了就來,你暫且出去,隔一會兒再來吧!
tere anda honin i hUdai bade genefi uthai jinbi seme gisurefi genehe, si taka tucifi majige giyalafi dahUme jio.
二十一. 那位客人既到羊市場去,離此地不遠,我在這等吧!
tere anda honin i hUdai bade geneci, ubaci goro akU, bi ubade aliyaki.
二十二. 隨你意等候。
sini cihai aliya.
二十三. 他住那個房子?
  tere ya boode tatahabi?
二十四. 那西南角瓦門南邊小板門就是。
tere wargi julergi hoSo i wase dukai julergi ajige undehen duka utai inu.
二十五. 有看那房子的人嗎?
tere boo be tywakiyara niyalma bio?
二十六. 原來有個後生,現在不在這裡,敢是出去了。
emu asihata bihe ubade akU tucike aise.
二十七. 你從朝鮮地方帶什麼貨物來了。
si coohiyan i baci ai ulin be gajiha?
二十八. 我帶了幾匹馬。
bi udu morin gajiha.
二十九. 還有什麼貨物?
geli ai ulin bi?
三十. 並沒有別的東西,只有人參、夏布、葛布,現在價錢如何?
gUwa umai laka akU, damu orhoda muSuri jodonbi, te hUda antaka?
三十一. 別的東西的價錢與先前的價錢一樣,人參因為一點也沒有,所以價錢很好。
gUwa jakai hUda nenehe hUdai, fuhali akU ofi hUda umesi sain.
三十二. 現在賣多少呢?
te udu de uncambi?
三十三. 往年三錢銀子可買一斤,現在因為沒有人賣的人,連五錢銀子還買不到一斤。
duleke aniya ilan jiha menggun de emu ginggin bahambihe, te uncara niyalma akU ojoro jakade, sunja jiha memggun de emu ginggin hono baharakU.
三十四. 你的人參是什麼地方的人參?
sini orhoda ai ba i orhoda?
三十五. 我的是新羅的人參。
miningge siyan lo i orhoda.
三十六. 若是新羅的人參也是好的,何愁賣不出去。
siyan lo i orhoda oci inu sain, uncaci tuciburakU jalin aiseme jobombi.
三十七. 那來的不是李姓阿哥嗎?
tere jidcrengge lii halangga age wakao?
三十八. 幾時到的。
atanggi isinjiha?
三十九. 我昨天到的。
bi sikse isinjiha.
四十. 全家都好嗎?
booi gubci gemu saiyUn?
四十一. 都好。
gemu sain.
四十二. 請悼我住的房子進去坐吧!
mini tataha boode dosifi teki.
四十三. 有我的家書嗎?
mini booi jasigan bio?
四十四. 有信。
jasigan bi.
四十五. 這信裡寫得不清楚,你來時,我家裡都好嗎?
ere jasigan de arahangge getuken akU, si jidere fonde, mini boo gemu saiyUn?
四十六. 都好啊!
gemu sain kai.
四十七. 果真家裡都好時,說什麼黃金可貴,怪不得今天早晨喜鵲叫又打噴嚏,原來是有親戚來,又有家書的預兆,想是先讓人知道的吧!俗語說家書值萬金,我的妻子兒女都好嗎?
guweme geli yUkiyambihengge, ainci cohome niyaman hUncihin jihe dade, geli booi jasigan be bahara todolo be doigonde ulhibuhengge aise, bai gisun de booi jasigan yumen yan i aisin salimbi sehebi, mini sargan juse gemu saiyUn?
四十八. 我剛要來之前,你的小女兒出了痘子,正當我來時都出過好了。
mini mjidere julesiken sini ajige sargan jui be mama erSefi, mini jidere nergin de gemu dulefi sain oho.
四十九. 你帶來的是什麼貨物?
sini gajihangge ai ulin?
五十. 我有幾匹馬、人參、夏布、葛布,這一向價錢如何?
bi udu moein orhoda muSuri jodon bi, ere ucuri hUda antaka?
五十一. 馬的價錢、葛布的價錢仍像以往一樣,人參的價錢很貴。
morin i hUda jodon i hUda kemuni nenehe adali, orhoda i hUda umesi mangga.
五十二. 你說的是,那店裡的壬也是這樣說。
sini gisun inu, tere diyan i niyalma inu uttu gisurembi.
五十三. 你的伙伴有幾個?
sini gucu udu bi?
五十四. 還有兩個都是我的親戚。
geli juwe gucu bi, gemu mini niyaman hUncihin.
五十五. 這位伙伴是嗎?
ere gucu we?
五十六. 是遼東地方在途中遇到做伴一齊來的,他是漢人,我們因為不會說漢語,沿途馬吃的草豆講論價錢,尋找住宿的房子,得力於這位阿哥很多。
liyoodung ni bade jugUn i unduri ucarafi gucu arame sasa jihengge, tere nikan i niyalma, be nikan i gisun be bahanarakU ofi, jugUn i unduri morin orho turi hUda be giyangnara, tatara boo be baire de, ere age de ambula hUsun baha.
五十七. 我到住宿的房子去,再見。
bi tataha boode genembi, jai acaki.
五十八. 且慢,請喝一杯接風酒吧!
taka ili okdoro doroi emu hUntaha nure omibuki.
五十九. 算了,今天忙,明天見了後再喝酒也不遲。
joobai, enenggi ekSembi cimari acaha manggi jai unre omici inu goidarakU.
六十. 若是這樣,明天到店裡去找你,和那位親戚一同喝一兩杯酒吧!
uttu oci cimari simbe baime diyan de genefi, tere niyaman hUncihin i emgi emu juwe hUntaha unre be omiki.
六十一. 我送你到門外頭去。
bi simbe fudeme dukai tule genere.
六十二. 這炕裡沒有人,你不要送。
ere nahan de nitalma akU si ume fudere.
六十三. 聽你的話,我不送了,你不要埋怨。
sini gisun be dahafi bi fuderakU oho, si ume ushara.
六十四. 我們如同一家人,為什麼埋怨呢?
muse emu booi niyalmai adali ai ushambi?
六十五. 不久到店裡去看你時,店主人和三個客人一同站著看馬的時候,我一到,店主人就告訴我說,這兩個人是買馬的人,一個是牙人,他們說把這些馬都買後要到山東去賣。
goidaha akU diyan de genefi tuwaci, diyan boihoji ilan anda i emgi ilifi moein be tuwara nashUn bi isinara jakade, diyan boijoji alame, ere juwe niyalma morin udara niyalma, emu niyalma hUda toktosi, ere morin be tese gemu udafi San dung de uncame geneki sembi.
六十六. 雖然帶到市場去賣,在這裡賣也是一樣啊!千零不如一整,你若都賣給他似乎對。
udu hUdai bade gamafi uncara ubade uncarengge emu adali kai, minggan farsi emu dalgan de isirakU sehebi, si gemu tede uncaci inu i gese.
六十七. 我們一同議價吧!
muse uhei tecefi hUda be gisureki.
六十八. 注匹青馬幾歲?
ere fulan morin se udu?
六十九. 你抬著牙齒看吧!
si weihe be tukiyeme tuwa.
七十. 我看下面六齒都磨損,很老了。
bi tuwaci fejergi ninggun weihe gemu manafi umesi sakdakabi.
七十一. 阿哥你不認識馬,這馬是今春新騸的小馬。
age si morin be takarakU, ere morin ere niyengniyeri ice aktalaha dahan morin.
七十二. 我們不要計較這個,好的壞的一併混合起來定價吧!
muse ere be ume bodoro, sain ningge ehe ningge be suwaliyame barambufi hUda toktobuki.
七十三. 這小馬、騸馬、赤馬、黃馬、棗騮、栗色、水獺皮馬、白馬、黑馬、貉皮色馬、土黃馬、線臉馬、黑臉馬、銀蹄馬、豹花馬、開鼻馬、果馬、懷駒馬、環眼馬、劣馬、這馬駑劣如牛步,又有走馬、鈍馬、劣蹶馬、撂蹶子馬、冒口馬、捲口馬。這十匹壞馬裡,一匹眼瞎,一匹腿瘸,一匹蹄歪,一匹掃蹄,一匹過肥,三匹瘦,這裡面看來只有五匹馬稍為可以。
ere dahan morin, akta morin, jrede morin, konggoro morin, keire morin, kuren morin, hailum moein, suru morin, kata morin, sarala morin, kula morin, kalja morin, kara kalja seberi morin, cohoro morin, oforo secihe morin, geo morin, sucilehe morin, kaca morin, tuilgakU morin, ere morin, ihan okson adali alaSan, geli juwaran morin, lata morin, doksin morin, fiyokoyuru morin, angga tarun morin, angga uhuSa morin, ere juwan ehe morin de, emke yasa dogo, emke emu bethe dohoSombi, emke wahan waiku, emke wahan dabaha, emke darin, emke dabanaha, ilan turga, erei dorgi do damu sunja morin nikedeme tuwaci ombi.  
七十四. 你的這些馬,好壞大小大約攙合一起,請告訴我平均每匹價格要多少錢?
sini ere morin i sain ehe amba ajige ningge be emu bade barambufi, udu hUda gaili sere babe emte hUda be ala.
七十五. 我一共要一百四十兩銀子,你也算算你的貨物能值多少錢?告訴真正的售價吧!豈可信口亂要嗎?
bi uheri emu tanggU dehi yan memggun be gaimbi, si inu sini jaka i salire be bodome, jingkini uncara hUda be ala, angga ici balai gaici omibo?
七十六. 我不是亂要的,若你說的順時,兩三句話就行了,若是仍然照樣堅持不動時,幾時才能定價呢?
bi balai gairengge waka, sini gisun inishUn oci, juwe ilan gisun de uthai wajimbi, aika kemuni da songkoi teng seme aSSabutakU oci, atanggi teni hUda toktombi.
七十七. 客人們暫且不要隨便爭價,聽我協議吧,一切買賣都有時價,我跟你們兩方協議,對誰都不偏向,但秉中直說,你若要一百四十兩時,五匹好馬,十匹壞馬,怎樣計算要價呢?
andase taka ume balai hUda temSere, mini acabume gisurere be donji, yaya udara unczra de gemu erin hUda bi, bi suweni juwe ergi de acabume gisurere, we ya de gemu harSara ba akU damu dulimbe jafafi gisurembi, si emu tanggu dehi yanbe gaici, sunja sain morin juwan ehe morin de adarame hUda bodome gaimbi.
七十八. 這五匹好馬要銀六十兩,十匹壞馬要銀八十兩。
ere sunja sain morin de menggun ninju yan, juwan ehe morin de memggun jakUnju yan be gaimbi.
七十九. 你不可賣這樣的價錢。
si enteke hUda uncaci ojorakU.
八十. 我告訴你公正的價錢吧,你們兩人照我的話交易如何?
bi tondo hUda be sinde alara, suweni juwe nofi mini gisun be dahame dahame hUdaSaci antaka.
八十一. 我且聽你定的價錢吧!
bi taka sini toktobure hUda be donjuki.
八十二. 你聽,這五匹好馬,若每匹馬各八兩,就跌為四十兩,十匹壞馬,若每匹馬各六兩時就跌為六十兩,共一百兩。
si donji, ere sunja sain morin de, morin tome jakUta yan oci, dehi yan tuhenembi, juwan ehe morin de, morin tome ningguta yan oci, ninju yan tuhenembi, uheri acabufi bodoci tob seme emu tanggU yan ombi.
八十三. 若像你這樣定價時,在我們朝鮮地方也買不到,看了你的樣子,並不是真的要買的。
sini enteke toktobuha hUda gese oci, meni coohiyan i bade inu udame baharakU, sini arbun be tuwame ohode unenggi udaki serengge waka.
八十四. 這位客人你說的什麼話,如果不賣的話,何苦離家來此呢?
ere andasi ai gisun serengge, aika udarakU oci aibi naci sadame ubade jifi ainambi.
八十五. 剛纔牙人所定的價錢,對我毫無利益,我不能賣。
teik hUda toktosi toktobuha hUda minde ausi fuhali akU, bi udaci ojorakU.
八十六. 像這樣的價錢你不賣,還想什麼呢?
si ere gese hUda deuncarakU, geli aibe gUninjambi.
八十七. 你們不要嚷叫,我替你們決定,賣的人減一點,買的人再加添給五兩,共一百零五兩銀成交的話,就是正好的價錢,你們照我的話交易時,誰都不致損失。
suwe ume jamarara, bi suweni funde toktobure uncara niyalma majige eberembu, udara niyalma jai sunja yan be nonggime bu, uheri emu tanggU sunja yan memggun de hUaSaci uthai tob sere hUda ombi, suwe mini gisun be gisun be dahame hUdaSaci, yaya gemu ufaraburakU ombi.
八十八. 阿哥們聽著,我們是旁觀的人,對我們並不相干,若聽這人所說的價錢時,很公正,理應採納,再多爭也無益。
agese donji, be dalbaki niyalma, memde umai dalji akU, ere niyalmai henduhe hUda be donjici, umesi tondo giyan i gaici acambi, jai fulu nemSehe seme inu tusa akU.
八十九. 但有一事,劣銀不要給我吧!
damu emu baita bi, ehe menggun be minide ume bure.
九十. 我也沒有劣銀,現有的都是官家錢糧銀。
ehe menggun minde inu akU, bisirengge gemu alban i cakiyan i menggun.
九十一. 若是你的銀子好時,先看了銀子後再寫書契吧!
sini menggun sain seci, menggun be neneme tuwaha manggi jai bithe arki. ubade tatame geneki.
九十二. 若是這樣,葛布袋的銀子拿來給牙人看吧!
uttu oci i fulhUi menggun gajifi hUda toktosi de tuwabu.
九十三. 你是賣主,自已仔細看吧!裡頭沒有一塊不好的。
si uncara niyalma beye kimcime tuwa, dorgi de emu farsi ehe ningge akU.
九十四. 我雖然看了銀子,不認得好壞,你做記號吧!以後用不得時都找這位牙人。
bi udu menggun be tuwacibe, sain ehe be takarakU, si temgetu sinda, amala baitalaci ojorakU ohode, gemu ere hUda toktosi be baimbi.
九十五. 我做了記號,不論何時都找我吧!
bi temgetu sindara yaya erin ocibe gemu mimbe baisu.
九十六. 文書叫誰寫?
wen Su bithe be wede arabumbi?
九十七. 牙人你寫吧!
hUde toktosi di ara.
九十八. 寫文書時一起寫嗎?分開寫嗎?
bithe be araci emu bade arambio? dendeme arambio?
九十九. 你分開寫吧,一起寫時怎麼賣給別人,你各自寫吧!
si deneme ara, emu bade araci adara,e gUwa niyalma de uncame bumbi, si meimeni ara.
一00. 你的馬是一個主人呢?或是各自的呢?
sini morin emu ejen i ninggeo? meimeni ninggeo?
一0一. 是四個人的,各人有各人的數目,先寫我的馬契吧!
duin niyalamai ningge meimeni ton bi, neneme mini morin i bithe be ara.
一0二. 你的馬是家裡樣的呢?還是買的呢?
sini morin boode ujihenhho? udahanggeo?
一0三. 我的原來是買的。
miningge daci udahangge.
一0四. 你姓什麼?住那裡?
sini hala ai aibide tehebi?
一0五. 我姓王,住在遼東城內。
mini hala wang liyoodung hoton dorgi de tehebi.
   
  清語老乞大卷六 ( 72)
   
一. 這文書寫好了,我念你聽,住遼東城內王姓之人因無錢,將他買來左大腿上烙有印記之五歲赤色騸馬一匹,以居住京城羊市街北王姓之人為中人,賣給山東濟南府李姓之人,按照當時價錢,將細銀十二兩,於立契當時俱已交給,馬之好壞,買主仔細看過,定價之後誰都不可反悔退還,倘若反悔退還者則出五兩好銀給與不退還之人使用,恐後無憑,故立此書,立契者王姓,牙人張姓,在各自名下皆畫押。
ere wen Su bithe arahabi, bi hUlara si donji, liyoodung hoton dorgi de tehe wang halangga niyalma jiha akU ofi, ini udafi gajiha hashU ergi suksaha de, doron gidaha temgetu bisire sunja se jerde akta morin emke be, gemun hecen i honin i hUdai giyai amargi de tehe wang halangga niyalma be siden obufi, San dung ji nan fu lii halangga niyalma de uncaha, tere erin i hUda be dahame narhUn menggun juwan juwe yan be, bithe araha nergin de gemu afabume buhe, morin i sain ehe be udara niyalma kicime tuwafi, hUda oktobuha amala we ya seme aliyafi amasi bederebuci ojorakU, alkabade aliyafi amasi bederburengge bici, sain menggun sunja yan be tucibufi bedeburakU niyalma de bufi baitalabumbi, amala temgetu akU ojorakU seme ere wen Su bithe araha, bithe araha niyalma hala wang, hUda toktosi hala jang, meimeni gebu fejergi de gemu temgetu hergen araha.
二. 給牙人價錢。
hUda toktosi de bure hUda.
三. 付給立契的工錢時,以前規矩是買主付給立契的工錢,賣主付給牙人工錢。
bithe araha basa be bure de, nenehe kooli de udara niyalma bithe arara basa bumbi, uncara niyalma hUda toktosi basa be bumbi.
四. 你各自算算吧!
si meimeni bodo.
五. 一百零五兩,二人的工錢多少?
emu tanggU sunja yan de juwe niyalmai basa udu?
六. 隨你意算吧!
sini cihai bodo.
七. 一兩算給你各三分,這都算好了。
emu yan de ilata fun be bodofi sinde bure, ere be gemu bodoho.
八. 這馬契幾時寫呢?
ere morin i bithe be atanggi armbi?
九. 你打發一個伙伴跟我去吧,若不願時就在這裡等吧!我去立契給你。
si emu gucu be unggifi mimbe dahame gene se, cihakU oci uthai ubade aliya, bi genefi bithe arafi sinde bure.
十. 我事先一點沒仔細看,現在一看這馬鼻濕,我怎麼買去,買去時連別的馬都一起濕怎麼辨呢?
bi onggolo asuru kimcihakU, te tuwaci ere morin oforo mangginaha, bi adarame udafi gamambi, udafi gamaha de gUwa morin gemu suwaliyame mangginaha de ainambi?
十一. 若是這樣,你是想要退還嗎?
uttu oci si bederebuki sembio?
十二. 我實在不想要了。
bi yargiyan i esike.
十三. 若是那樣,文書上寫的很清楚,誰都不可反悔退還,若是反悔退還,則要出銀五兩給不退還的人。官憑印信,私憑契約,你將退還的銀五兩,連同文契?併給我以外,還有我的八兩銀子裡,每兩各三分,給牙人二錢四分銀子也拿來還給我吧!
tuttu oci wen Su bithe de arahangge umesi getuken, we ya seme aliyafi amasi bederebuci ojoraKu, aika aliyafi akasi bedereburengge bici, menggun sunja yan be tucibufi bedereburakU nuyalma de bukini sehebi, siden oci doron be temgetu obumbi, cisu oci wen Su bithe de akdambi, si menggun sunja yan bederebure akdun bithe be suwaliyame tucibufi minde bureci tulgiyen, jai mini jakUn yan menggun de yan tome ilata fun bodome, hUda toktosi de buhe juwe juha duin fun menggun be inu minde asa-amasi gaju.
十四. 是,給你吧!
je sinde buki.
十五. 我去立契,你們都在這裡等吧!
bi bithe arame generbi, suwe gemu ubade aliya.
十六. 為什麼等你呢?我們到住處去給馬餵草豆,你寫完文契送到我的住處吧!
ai turgunde simbe aliyambi, be morin be tataha boode turi ulebume genembi, si bithe arahe manggi mini tataha boode benju.
十七. 你還沒賣完人參葛布嗎?倘若還沒賣完時,暫且留下慢慢地賣吧!你賣葛布的工夫,我買羊到涿州去賣,再買來別的貨物。
si orhoda jodon be kemuni uncame wajime undeo? aika wajire unde oci taka bibufi elhekm i unca, sini jodon uncara sidende, bi honin be udafi dzo jeo bade uncame genefi, jai gUwa ulin be udafi gajiki.
十八. 你若去買羊時,我也一起去吧!
si honin be udame geneci inu sasa yoki.
十九. 這裡便是安羊的地方,從那裡趕來一群羊來了。
ere uthai honin be ilibure ba kai, tubaci emu feniyen i honin be boSome juhebi.
二十. 阿哥,你要賣羊嗎?
age si honin be uncaki sembio?
二十一. 你要賣時,逐一仔細檢查後再議價吧!
je uncaki sembi, si udaki seci, emke emyen i kimcime narhUSame tuwafi jai hUda be gisureki.
二十二. 這羝羊、臊胡羊、羯羊、山羊崽子、牝山羊共要多少價錢?
ere buka honin, wa bisire honin, akta honin, niman i deberen, feo niman de uheri udu hUda be gaiki sembi?
二十三. 我共要三兩銀子。
bi uheri ilan yan menggun be gaimbi.
二十四. 這羊要這樣昂貴的價錢時,毛好的羊賣多少價錢呢?過分說謊有什麼用,你直說吧!
ere honin de enteke mangga hUda be gaiki seci, funiyahe sain honin be udu hUda de uncambi, dabatala holo gisun ai baita, si tondoi gisure.
二十五. 若是這樣我減去五錢。
uttu oci bi sunja jiha be eberembure.
二十六. 你不用減去五錢,給你二倆銀子吧,你若願意時,我就買,若不願意時,你趕回去吧!
si sunja jiha be eberembure naka, sinde juwe yan menggun be buki, si cihalaci bi udaki, cihakU oci si boSome gama.
二十七. 若只是二兩時不要談,不是三兩的話,斷然不可。
damu juwe yan teile oci ume gisurere, ilan yan akU oci ainaha seme ojorakU.
二十八. 你若是說這種價錢不可以時,我也不增一點,你若要賣就賣吧,不賣的話就算了。
si ere hUda de ojorakU seci, bi inu heni nonggire ba akU,si uncaki seci uncaki seci unca, uncarakU oci naka.
二十九. 是,就這樣,沒法子,我現在因急用銀子,不計虧損原本賣給你吧,但挑好銀子給我吧!
je okini ainara,bi ne hafirabufi menggun baitalara be dahame, da beye kokirara be sembio? bodorakU sinde uncaki, damu minde sain menggun be sonjofi bu.
三十. 伙伴你到住處去好好留守吧,我趕羊到涿州地方去賣了就來。
gucu si tataha boode genefi saikan tuwakiyame bisu, bi honin be boSome dze jeo bade genefi uncafi uthai jimbi.
三十一. 我想我有餘剩的銀子閒放著做什麼?買了緞子一齊帶去賣吧!
bi gUnici minde funcehe menggun bi, baibi asarafi ainambi, suje be udafi sasa gamame hUdaSame geneki.
三十二. 賣緞子阿哥,火青色的胸背,紅色織金的緞子,好的紗羅你都有嗎?
suje uncara age sinde fulaburu bocoi sajirtu, fulgiyan boco de aisin i jodoho suje, sain cece ceri gemu bio?
三十三. 客人,你要買南京的緞子嗎?要買蘇州地方的緞子嗎?
anda si nan ging ni suje be udambio? su jeo ba i suje be udambio?
三十四. 客人你要買南京的緞子雖然有彩色而且又精細,但不耐穿,杭州地方的緞子織的纖維很均勻,蘇州地方的緞子薄且有粉飾不堅軔啊!
amba age nan ging ni suje boconggo bime narhUn ocibe, goidame etuci ojorakU, hang jeo ba i suje jodoho sirge neigen, su jeo ba i suje nekeliyen bime ufa ijuhabi silemin akU kai.
三十五. 你有好綾子嗎?
sinde sain suberi bio?
三十六. 你要什麼綾子呢?
si ai suberi be ubambi?
三十七. 我要買官廳綾,那嘉興綾子不好。
bi yamun suberi be udambi, tere giya hing suberi sain akU.
三十八. 客人你要買絹子嗎?我有部院出來的山東大好絹子,倭絹,蘇州地方的絹子,生絲絹,易州地方出來的窄幅絹。
abda si ceceri be udaki sembio? minde jurgan ci tucihe San dung amba sain ceceri, odz ceceri, su jeo i ceceri, se sirge i ceceri, muwa ceceri, i jeo baci tucihe isheliyen ceceri bi.
三十九. 我只要買部院的大絹,蘇州地方的絹子,生絲的絹子。
bi damu amba jurgan i ceceri, su jeo ba i ceceri, se sirge i ceceri be udambi.
四十. 你有生絲嗎?我要多買些。
sinde se sirge bio? bi labdu udambi.
四十一. 你要買什麼生絲呢?
si ai se airge be udaki sembi?
四十二. 我要買胡粥出萊液生絲,那定州地方的生絲不好,你不要拿出來。
bi hU jeo baci tucjke Sanyan se sirge be udambi, tere ding jeo ba i se sirge sain akU si ume tucibure.
四十三. 這些綾緞絹紗羅等你都買了,再要買什麼緞子呢?
ere suberi suje ceceri cece ceri sebe si gemu udahabi, jai ai suje be udambi?
四十四. 我只要買深青織金胸背的緞子,我老實告訴你,買這緞子不是我要穿的,是為了要拿到市場去賣,得些利益的,你要平常的價錢吧!
bi damu tumin yacin suje de aisin sirgei jodoho sajirtu be udambi, bi sinde yargiyan i alara, ere suje be udafi bi etuki serengge waka, hUdai bade gamame uncafi aisi bahaki sere jalin si i hUda be gaisu.
四十五. 這金絲織的胸背要七兩。
ere sese ronggo i jodoho sajirtu de nadan yan be gaimbi.
四十六. 你不要這樣胡要價錢,我雖不是生意人,這緞子的價錢我都知道,這胸背的緞子是蘇州地方出的不好緞子,你若要七兩時,南京來的織金精美好的緞子該賣多少錢呢?
si uttu balai gaire naka, bi udu hUdaSara niyalma waka ocibe, ere suje hUda be gemu sambi, ere sajitu i suje su jeo baci tucihe ehe suje kai, si nadan yan be gaiki seci, nan ging ci jihe aisin i jodoho narhUn sain suje be udu hUda de uncambi?
四十七. 不要胡說,你若知道真價錢時,你的意思給多少纔對呢?
balai ume gisurere, si unenggi hUda be sambi seci, sini gUnin de udu buci reni acanambi?
四十八. 我也不多給你,也不少給你,若給你五兩時,便是正好相等的價錢,你若是不願意時我到別處去商量。
bi sinde fulu inu burakU komso inu burakU, sunja yan oci uthai tob seme teherere hUda, si cihalarakU oci bi gUwa hebeSembi.
四十九. 你既然知道價錢,來之先就稱給銀子不就行了嗎,為何特意試探呢?銀子拿來我看吧,若好時賣給你吧!
si hUda be saci tetendere, onggolo jime uthai menggun dengnekulefi buci wajirakU mbiheo? ainu cohome gisurembi, menggun gaju bi tuwaki, sain oci sinde uncara.
五十. 我們商量吧!這綠緞子有幾尺呢?怎麼夠做一件衣服呢?
muse miyaiki, ere niowanggiyan suje udu juSuru, ainaha emu etuku arara mde isimbi.
五十一. 這緞子七尋有餘,官尺是二十八尺,做衣服的尺是二十五尺,做你自已穿的衣服綽綽有餘。
ere suje nadan da funceme bi, alban i juSuru oci orin jakUn bi, etuku arara juSuru oci orin sunja juSuru bi, sini beye de eture etuku weileci funcen daban isimbi.
五十二. 你打開,我量量看幾尋,那裡夠七尋呢?
si nerki bi dalame tuwaki. aibi nadan isimbi?
五十三. 不但你的身材大手長,況且緞子也沒有那樣量的道理。
sini beye amba gala golmin sere anggala, suje be inu tuttu dalara kooli akU.
五十四. 是,就這樣吧,這緞子是那裡的呢?
je okini, ere suje aibaningge?
五十五. 你是識貨的,且是賣弓舖子的掌櫃阿哥,有賣的好弓嗎?
si ulin be sambi sembime beri uncara puseli dalaha age, uncara sanin bio?
五十六. 專為賣弓而開的店舖,若無好弓做什麼生意呢?
cohome beri uncara puseli neifi sain beri akU oci aibe hUdaSambi?
五十七. 你把那黃樺皮包的弓拿來,扣上弦吧,我拉拉看,若弓硬時就要買。
si ere suwayan alan alaha beri be gajifi uli ratame tywaki, mangga oci udambi.
五十八. 阿哥,剛剛上弦的弓慢慢的拉吧!
age teni tabuha beri elhei tata.
五十九. 若是好弓,為何怕拉呢?
sain beri oci ainu tatara de gelembi?
六十. 噯喲!這弓把子是軟的,拉得很不順。
ara ere beri jafakU dahambi, tatara de umesi icakU.
六十一. 若說這弓不好,那樣的弓又說什麼呢?
ere beri be ehe seci, tenteke brti br geli ai hendure?
六十二. 這弓為什麼不罩樺皮了。
ere beri be ainu alan buriha akU?
六十三. 這是最頭等的好弓,若罩上樺皮時,因買的人不相信,給人看了面子上釘的角,背上鋪的筋,講定了價錢以後再罩樺皮也不遲。
ere umesi uju jergi sain beri, alan burici udara niyalma akdarakU ofi, hadaha weihe maktaha sube be niyalma de tuwabufi hUda be toktobuha manggi alan inu goidarakU.
六十四. 這弓暫且卸下放著吧,別的任何地方都可靠,但因弰兒短一點,只是不滿我的意。
ere beri be taka cirgebufi, sinda, gUwa yaya ba gemu nikedeme ombi, damu igen majuge foholon ofi, baibi mini gUnin de eleburakU.
六十五. 若有賣的弓弦時拿來吧,連弓帶弦一起買吧!
uncara uli bici gaju, beri uli be suwaliyame udaki.
六十六. 弓弦你任意挑著買。
uli be sini cihai sonjome uda.
六十七. 這很細,這又太粗,這一條剛剛好,我買吧!
ere hon narhUn, ere geli jaci muwa, ere emke seme sain bi udaki.
六十八. 還要買箭鏃、火箭、包頭箭,這箭桿子是竹子的,這見桿子是樺木的,配合這個買一套好的撒袋帶去吧!
geli sirdan cu niru yoro be udaki, ere cikten cuse moo ningge, ere cikten fiya moo ningge, ede acabume yohi sain dashUwan jebele be udafi gamaki.
六十九. 今天備辦了吃的東西,請親戚來閒坐,伯父、伯母、叔父、叔母、兄、弟、嫂子、弟媳、姐、妹、姐妹生的外甥、兄棣生的姪兒、母親的姊姊、舅舅、舅母、女婿、姨母、姨父、姑母、姑父、姐夫、妹夫、同姓四世兄弟、表兄弟、同姓六世兄弟、姻親族人、使換的奴婢們都請到家裡來,雖然一直坐到日落,然而吃的飯並沒吃飽,喝的酒也還沒醉,我真過不去。
enengi jetere jaka dagilafi niyaman hUncihin be solime gajifi sula teceki, amji amu, eshen oke, ahUn deo, aSa uhen, eyun non, eyun non de banjiha ina jui, ahUn deo de banjiha jalahi jui, eniyei eyun, akcu nekcu, hojihon, deheme dehema, gu gufu, efu meye, rmu hala duin jalan akUn deo, solime boode gajime jifi Sun tuhetele tecehe gojime, ulebuhe buda umai ebibuhekU bime omibuha nure geli soktobuhakU bi mujilen uSadaha.
七十. 我們並不是這個那個的,都是真正骨肉啊!為什麼說如此掃興的話。
muse umai ere tere waka, gemu jingkini giranggi yali kai, ainu ere gese anduhUri gisun be gisurembi?
七十一. 若是果真這樣,我門應當先向你致謝啊!
unenggi uttu oci, be giyan i doigonde sinde baniha arambihe kai.
七十二. 總之僕真是好的,偽飾者對別人尚且不可以,對親戚迴說什麼呢?
yaya ocibe damu gulu unenggi sain, fiyanarame miyamirengge gUwa niyalma de hono ojorakU bade, niyaman hUncihin be ai hendure.
   
  清語老乞大卷七 ( 46)
   
一. 現在是十二月嚴寒的季節,把拾來的馬糞拿來埋火烤手腳吧!馬糞裝在筐裡了,拿進來好好的藏放著,恐怕別人拿去。
te jorgon biya cak sere beiguwen forgon, tungkiyeme gajiha morin i fajan be gajifi tuwa umbu, gala bethe fileki, morin i fajan be Soro de rebuhebi, dosimbufi saikan somime sinda, gUwa niyalma gamarahU.
二. 這車的輪子壞了,這時候送到那裡去修呢?
ere sejen i tohoron efujehe, ere erin de aibide benefi dasabumbi.
三. 車子的輪子,輪子的鐵,前面支木,兩邊車轅,繩索都好,暫且將就使用吧!
sejen i tohoron, tohoron i sele, julergi sujara moo, amargi sujara moo, juwe ergi sa, futa gemu sain, taka nikedeme takUraki.
四. 還有密封車,裝載零碎東西的車子,套驢騾的大車,都好好地放進屋裡,恐怕被雨淋濕。
jai butu sejen, buyarame jaka tebure sejen, eihen lorin de tohoro amba sejen be, gemu saikan boode dosimbume sinda, aga nimanggi de usihiburahU.
五. 很冷,我們懸掛箭把子的旗,打賭一隻羊射箭吧!
ambula beiguwen, muse aigan i wadan be lakiyafi honin emke mekteme gabtaki.
六. 是,就那樣吧,我們六人把這三筒箭足足地射吧!
je tuttu okini, muse ninggun niyalma, ere ilan dobton i sirdan be eletele gabtaki.
七. 那邊的先射吧!
cargi ningge neneme gabta.
八. 哎呀!你為什麼先射呢?
ara si ainu neneme gabtaha.
九. 因大家吵聲聽錯而射了。
geren niyalma jamarara jilgan de raSarame donjifi gabtaha.
十. 啊哥,你把前肘抬高一點,把後拳稍微壓低,高一點射時,自然射到箭把子,倘若不把前肘抬高,後拳不壓低,大母指勾弦又緊時,箭去且搖幌。
age si julergi mayan be majuge tukiyefi, amargi nujan be majige gidafi deken gabtaci, ini cisui aigan de isinambi, aika julergi mayan be tukiyerakU, amargi nujan be gidarakU, geli fergelehengge cira oci, sirdan generengge fangkala bime lasihidambi.
十一. 誰贏誰輸?
we etehe we gaibuha?
十二. 且慢,還沒完,我們犿要再射一枝纔知道。
takasu wajire unde, muse geli emu da nememe gabtaha manggi teni sambi.
十三. 我們瀛了,輸的人去預備吃的東西吧!
muse etehe, anabuha niyalma jetere jaka dagilame geneki.
十四. 我們今天學漢人做飯吃吧!
muse enenggi buda be nikan be alhUdame weilefi jeki.
十五. 若是這樣,魚湯、雞湯、風乾的酒菜、細粉饅頭預備好。
uttu oci nimaha Sasiha, coko Sasiha, kataha saikU, halu mentu dagilaci sain.
十六. 各種果子蔬菜都預備好了嗎?
eiten tubihe sogi be gemu dagilahao? undeo?
十七. 都預備好了,這是蓮藕、王瓜、茄子、生蔥、韭菜、蒜、蘿蔔、冬瓜、葫蘆、芥菜、蔓青、海帶、這是煎魚、羊腸、頭、蹄、胃。
gemu dagilahabi, ere Su ilhai fulehe, nasan hengke hasi elu sengkule suwanda mursa, cirku hengke hoto hargi menji beihu, ere caruha nimaha, honin i duha, uju fatha guwejihe.
十八. 這是棗子、乾柿餅、核桃、乾葡萄、龍眼、荔枝、杏子、西瓜、甜瓜、柑子、石榴、梨子、李子、松子、砂糖、蜂蜜裡醃的栗子。
ere soro olhon hasi Satan mase usiha olhon mucu, muyari mase muyari guilehe dungga jancuhUn hengke, gukdun jofohori useri Sulge foyoro hUri Satan, hibsu de gidaha jancuhUn usiha.
十九. 這煮的肉也煮熟了,脖頂骨、肋肉、琵琶骨、後腿都有,為何僅少一後腿呢?
ere bujuha yali inu gemu urehe, meifen i giranggi ebci yali halba suksaha gemu bime, ainu emu suksaha teile akU.
二十. 你沒看見嗎?饅頭的餡子裡用了。
si sabuhakU nio? mentu i do de baitalaha.
二十一. 一切吃的都準備妥了,現在日落了,趕快端來吃了散席吧!
eiten jetereengge gemu dagilame jabduha, te Sun tuhekebi bUdun tukiye jefi facaki.
二十二. 我們這宴席喝了多少錢的酒?
muse ere sarin de udu jiha i nure be omiha?
二十三. 喝了二兩銀的酒。
juwe yan menggun i nure be omiha.
二十四. 我們十一個人怎麼喝了二兩銀的酒呢?
muse juwan emu niyalma adarme juwe yan menggun i nure be omiha?
二十五. 雖然十幾個人,但下邊的人也不少,喝二兩銀的酒,還蒜多嗎?
juwan udu niyalma bicibe, fejergi urse inu komso akU, juwe yan i nure omihangge giyanakU udu labdu.
二十六. 我有些頭疼胘暈,延請醫生來診脈看看吧!
bi majige uju fintame liyeliyembi, okosi be solime gajifi sudala jafabu,e tuwaki.
二十七. 先生你看,是什麼病?
siyan Seng si tuwa, ai numeku?
二十八. 看你的六脈浮沈的全然不均勻,你著涼了。
sini ninggun sudala be tuwaci, dekdere irurengge fuhali neigen akU, si SahUrun de goifian bahabi.
二十九. 我昨天喝多了冷酒,不消化,頭疼,不想吃東西。
bi sikse SahUrun nure be labdu omifi singgebume muterakU uju nimeme jetere jaka be gUnirakU.
三十. 我給你解酒及消化的藥,喝了就好。
     bi sinde nure be subure, jeke jaka be singgebure okto be bufi omiha de uthai dulembi.
三十一. 消痞丸、木香分氣丸、神芎丸、檳榔丸、這幾種藥裡頭只有檳榔丸飯後吃,把一服裡三十個丸子用薑水喝下,喝了就腹內動,動了幾次內臟空虛想吃東西時,先吃稀飯,好多了以後,再吃普通飯。
Sao fei wan ,mu hiyang pun ki wan, sin gung wan, bin lang wan, ere geren okto hacin de damu bin lang wan be budalaha amala omi, emu fu de gUsin wandz be furgisu muke de omi, omime uthai dolo aSSambi, udunggeri aSSame dolo untuhun ofi jaka jeki seme gUnici, neneme uyan buda be jefu, umesi yebe oho manggi, jai an i buda be jefu.
三十二. 今天來診看你的脈時,因跟平常一樣均勻,裡面很清楚了,你的身體你還會錯嗎?比昨天如何?
enenggi jifi sini sudala be jafame tuwaci,da an i neigen ofi dolo umesi getuken oho, sini beye be si endembio? sikse ci antaka.
三十三. 是的,今天比昨天好多了。
inu, enenggi sikse ci labdu yebe oho.
三十四. 若是這樣不必吃藥了。
uttu oci okto omire be joo.
三十五. 是,我知道了,再過一兩天病痊瘉後到先生那裡去報恩致謝吧!
je bi saha, jai emu udu inenggi ofi nimeku duleke manggi, siyan Seng de baili jafame baniha bume geneki.
三十六. 我們每年每月每日享樂,春夏秋冬四季,一天也布空過地玩吧!不知今日死,明日死,晴天艷陽的日子,明月清風之夜,若白白枉然虛度不行樂時,這實在是蠢人啊!
muse aniyadari inenggidari sebjeleme, niyengniyeri juwari bolori tuweri duin forgon de emu inenggi seme inu funruhuleburakU efiki, enenggi bucere cimari bucere be baibi mekele dulembufi sebjelerakU oci, ere yargiyan i mentuhun niyalma kai.
三十七. 你看世人活著的時候,只是為不足憂愁而愛惜一切東西,日夜奔波,一旦之間死了以後,這些勤勞建立的家產,好的馬牛,有文彩的衣服,連美女佳妾一點也帶不走,白白的便宜了別人,由此看來,及時行樂,實在不可厚非。
si tuwa jalan i niyaalma weihun fonde, damu tesurakU jalin jobome eiten jaka be hairame, dobori inenggi facihyahai emu cimari andande bucehe akala, utala faSSame ilibuha boigon hethe, sain morin ihan yangsangga etuku adu, hocikon hehe saikan guweleku be heni majige gamamae muterakU, baibi gUwa niyalma de jabSabumbi, ere be tuwame ohde, erin forgon be amcame sebjelere be bon i waka seci ojorakU.
三十八. 為人之子自幼學好從官,任官時努力辨事,所得的爵雖然多,但也有得不到的,倘若平時志向誠實,行為正直,對父母孝順,對兄弟友愛,對朋友信實,對鄉黨親戚和睦,大家坐下時不議論他人的是非,凡事不圖僥倖,若是自始至終用心行事不倦時,上天自然施恩,生育富貴子息,這是自古以來一定的道理,要不然自陷罪過,子孫不罹罪時就僥倖啊!又何苦妄想生育富貴子息呢?
niyalmai jui ajigen ci sain be tacifi hafan be dahalame, afaha alban de kiceme yabufi hergen baharengge udu labdu bicibe, baharakUngge inu bi, aika an i ucuri ilibuha mujilen unenggi, yabun tob seme ofi, ama eniye de hiyooSungga, ahUn deo de senggime, gucu gargan de akdun, gaSan falga niyaman hUncihin de hUwaliyasun, geren tehe de weri ufu waka babe leoleme gisurerakU, yaya baita de jabSaki be kicerakU, da ci dubede isitala hUsutuleme yabuhai bandarakU oci, abka ini cisui kesi isibufi bayan wesihun juse be banjiburengge julge ci ebsi toktoho giyan, uttu akU oci uthai jabsaha kai, geli aibi bayan wesihun juse banjire be balai ereci ombi.
三十九. 朋友之間交友時,不要過分誇耀倭們的優點,不要恥笑他人的缺點,傳只形於水,因不能行於陸地上而裝在車上,車也因不能行於水面而裝在船上,?掌不能打響,一腿不能邁步,人生世上,比此愛護,互相照顧,應當稱揚善行隱藏惡事。
gucui dorgi suculere de, urui musei sain babe tukiyeceme, weri ehe babe basure naka, jahUdai muke de yabure gojime, nada yabume muterakU ofi sejen de tebumbi, sejen inu muke de yabume muterakU ofi jahUdai de tebumbi, emu falanggU tuci guwenderakU, emu bethe feliyeci oksome muterakU, jalan de niyalma seme banjinjifi, ishUunde gosime aisilame, ishunde tuwaSame sain yabun be tukiyeme ehe baita be baldaci acambi.
四十. 常言道,應當隱藏惡事稱揚善事,這是很好的,若是沒別人的才德,好傳揚缺點時,暗中會被鬼神所憎惡啊!
bai gisun de henduhengge ehe baita be gidafi, sain baita be iletulebuci acambi sehengge, umesi sain aika gUwa niyalmai erdemu be gidafi, ehe be algimbure de amuran oci, butui dorgi de hutu enduri de ubiyabumbi kai.
四十一. 我們跟隨上官行走時,官人下馬,牽著馬帶去,若是肥馬,拴在蔭涼的地方,若是瘦馬,解下馬鞍,絆了腿,在草好的地方放牧,打起帳子,鋪墊褥子,官人進入坐了以後,將鞍曫放在住宿的地方,上面用鞍籠蓋著,接著就預備食物,看著熱的端來,吃完後收拾器皿,睡覺時叫一儿伺候著,若是如此小心謹慎時,這實在可說是下人事奉大人的道理。
muse dergi hafan be dahame yabure de, hafan morin ci ebume morin be kutuleme gamafi, tarhUn morin oci sebderi bade hUwaitambi, turgan morin oci enggemu be sufi sideri siderefi, orho sain bade sindambi, maikan cafi sektefun sektembi, hafan dosifi tehe manggi, enggemu hadala be dedure bade sindafi gidacan i dasimbi, sirame uthai jetere jaka be dagilame tuwame urehengge be tukiyembi, jeme wajiha manggi tetuun be bargiyambi, amhara de emu niyaima i erSembi, ere gese gingguleme olhoSoro oci, er yagiyan i fejergi urse ambasa be weilere doro seci ombi.
四十二. 我們結伴行走時不要衿誇你歹我好,互相愛護,像親兄弟一樣,在朋友之間若貧窮了,有缺少的,不要吝惜自己的財物,分給他使用,朋友們若是有了訴訟時,盡心勸阻,不要挑綏唆鼓ˋ動,叫鄰人唾罵,有了疾病,請醫生給他吃藥治療,早晚探問,給他吃喜歡吃的東西若是這樣,誰不尊敬你呢?
muse guculeme yabure de, si ehe bi sain seme ume bardanggilara, ishunde gosime banjiha ahUb deo i adali oso, gucuse i dorgi de yadame mohofi, akU sitahUn ningge bici, beyei unin be hairandarakU tede jalgiyame bufi baitalabure, gucuse aiha gabSara duilere baita bihede, gUnin be akUmbume tafulafi nakabu, ume Susihiyeme huwekitebufi adaki niyalma de cifeleme toobure, nimeku bihede oktosi be baime gajifi okto omibumedass, yamji cimari fonjime cihalaha jaka be ulebu, uttu oci we kunduleme ginggulerakU?
四十三. 世人顧及祖上的清譽,凡事謹慎行事才好,只是仗著祖上留下的舊業,不務營生,依附狂妄的少年,挑選好馬騎,穿換舒適光滑的衣服,帶了奴婢與如同狐犬的人同流合污,酒杯不離手,歌聲不絕於耳,以妓院玩錢為榮,對此事親戚長老在旁邊看著不忍,以好言相勸,不但全不聽,反倒以為輕視他們的玩樂而抱怨。
jalan i niyalma mafari bolho gebu be bodome, yaya baita de olhosome yabuci teni sain, damu mafari werihe fe hethe de ertufi banjire were be kicerakU,balame asihata de dayafi, sain morin be sonjome yalume, icangga nilukan be halame etume, aha nehu be dahabufi dobi indahUn i gese urse de gUlime acafi, nurei hUntaha be gala ci hokoburakU, uculere jilgan be San de lashalarakU, gise hehe i boo jiha egire falan be derengge obume ofi, ede niyaman hUncihin sengge sakdasa dalbaki ci tuwame tebcirakU, sain gisun i tafulara be oron donjirakU sere anggala elemangga ceni sebjilere be yebelerakU seme ushambi kai.
四十四. 衣服是隨著四時,配合季節的冷熱更換著穿,春天穿鴉青袍白羅內衣,夏天穿細夏布葛布單衫,秋天穿羅衣,冬天穿綠棉衣,腰帶也是隨著四時,春天繫金環帶,夏天繫玉鉤裡帶,秋天繫鑲金帶,冬天繫金玉帶。
etuku oci duin erin be dahame, forgon i halhUn SahUrun de acabume halame etumbi,be, niyengniyeri yacin sijigiyan Sanyan ceri dorgi etuku, juwari narhUn muSuri jofon gahari, holori ceri etuku, tuweri niowanggiyan miyanceo kubun i etuku be etumbi, umiyesun inu duin erin be dahame, niyengniyeri aisin muheren i umiyesun, juwari gu gohon i doko umiyesun, bolori aisin kiyamnaha umiyesun, tuweri aisin gu umiyesun umiyelembi.
四十五. 頭上戴的是好蒂貂皮暖帽,好絲做的涼帽. 石青素緞的涼帽,雲南地方出的毛氈涼帽,頂上都釘有金頂子。鞋也是春天穿皂鹿皮鞋,夏天穿山羊皮鞋,冬天穿金線條襪幫夾白錄皮鞋,邁步行走時,徒然顯露大方有文彩的樣子。
uju de etuhengge sain sekei mahala, asin sirgei araha boro, genggiyen bocoi suje boro yUn nan tucihe jefu boro, ninggude gemu aisin dingse hadafi etumbi, gUlha inu niyengniyeri sahaliyan buhi gUlha, juwari numaci gUlha tuweri girdasikU fomoci harga hafiraha Sanyan buhi gUlha etufi, oksome yabure de, baibi ambalinggu yangsangga arbun be tuyembumbi.
四十六. 清晨起來,梳頭洗臉,叫人預備各樣佳餚美饌,桌子擺斃下,玉鐘金杯裡盛了強烈的黃酒,隨意飽飽地吃喝,大搖大擺,慢條斯理邁步出去,使喚的人扶著讓他騎馬,挨次觀看,閒遊行走,到日斜時又進入賣酒的地方喝得醉醺醺的,由於醉力忽起淫心,到唱歌的人家裡去彈琴細樂,耳朵暢快地聽著,不愛惜財物,交待屬下人隨便賞給唱歌的人,暗中剋留大半以養活他的妻子兒女,即使用的很少的日子,也用三四兩銀,家家漸漸衰落,人馬牛財帛金銀器皿房舍田產賣了,衣石都窘迫了,自已得不到容身之地,窮困到極點,從前逢迎諂媚的人雖然看見了,一點也不理睬,到此地步,以前的劣點過錯仍然不知道後悔,真是太愚昧啊!
cimari erde ilifi, uju ijime dere obofi, icangga booha amtangga saikU be hacirame belhebufi, dere baktarakU faidafi, gu hUntaha aisn taili de hatan nure tebufi, acara be tuwame eletele jefi, heihari elhei oksome tucifi, takUrSara urse wehiyeme morin de yalubufi, aname tuwame ilgaSame yabuhai, Sun urhuhe erin de isinafi, ge;i nure uncara bade dosifi omime wenjefi, soktoho hUsun de gaitai dufe hayan mujilen deribufi, unulere niyalma boode genefi kin fithebume narhUn kumun deribume, Sun de selame donjifi, ulin jaka be hairarakU, fejergi urse de afabufi gUnin cihai Sangname bure be, amba dulin be yahilame ini sargan juse be ujimbi, udu komso baitalaha inenggi seme inu ilan duin yan menggun be baitalame ofi, booi banjire doro cun cun i wasime eberefi, niyalma morin ihan*ulin badan aisin menggun i tetun, boo usin be fayafi eture jeterengge gemu gacilabufi, beye tomoro babe baharakU, mohoho ten de isinafi, onggolo siheSeme haldabaSame acabuha urse sabucibe, her seme yonhindarakU de isitala, kemuni nenehe ehe waka be aliyame sarkUngge, yala mentuhun hUlhi dabanahabi kai.
   
  清語老乞大卷八 ( 74)
   
一. 我買了這些貨物,要到涿州地方去賣,這一向宴請親戚,又因生病,未曾去,我現在要去,伙伴你留下好好的住著吧,我到那裡去把貨物賣了就回來。
bi ere ulin be udafi, dzejeo bade uncame geneki sembihe, ere ucuri niyaman hUncihin be soime sarilambime geli nimeme ogi genehe akU, bihe, bi te genembi, gucu si tutafi sain bisu, bi tubade genefi ulin be uncafi uncafi uthai amasi jimbi.
二. 你好好的去吧,我賣了這些人參、夏布、葛布,無論到幾時等你,我們商量買回去的貨物,你一定要快來。
si sain gene, bi ere orhode muSuri jodon uncafi, atanggi ocibe simbe aliyafi muse gamara unin udara babe hebeSeki, si urunakU hUdun jio.
三. 店主人阿哥,你領各位商人來算算人參的價錢吧!
diyan boihoji age si geren hUdai niyalma be gajime jio, orhode i hUda be bodki.
四. 這人參好嗎?樣參拿來我看,這人參是朝鮮的人參,是次等的啊!
ere orhoda sain nio? durun i orhoda gaju bi tuwaki, ere orhoda coohiyan i orhoda, jai jegingge kai.
五. 你說什麼?這人參是很好的,為何說是次等的呢?
si ai sembi, ere orhoda umesi sain ningge ainu jai jergingge sembi?
六. 證人說,你們兩位不要爭執好壞,現在市場的價錢二十五兩人參,值一兩銀,有什麼可算之處,你的人參幾斤?
siden niylma hendume suweni juwe nofi sain ehe be ume temSere, te hUdai ba i hUda orin sunja yan de emu yan salimbi, ai bodoro babi, sini orhoda udu ginggin.
七. 一百一十斤。
emu tanggU juwan ginggin.
八. 你的戥子何如?
sini dengneku antaka?
九. 我的是蓋印的官戥,誰敢用別的戥子呢?
miningge alban i dengneku doron gidahabi, we ai gelhun akU encu dengneku be baitalambi?
十. 這價錢是實在的嗎?
ere hUda yargiyUn?
十一. 把頭等好的銀子當著我的面前全部拿來吧,一點也不賒欠。
uju jergi sain memggun be mini derei juleri de uthai yooni gaju, heni edeleburakU.
十二. 你為何這樣說呢?銀子是要給的,但是買者在當時全部交給現錢的實在是沒有的事!
si ainu gisurembi, menggun oci sinde sain ningge be buki, damu udara niyalma yooni nergin de hUde be afabumbi serengge yala akU baita.
十三. 若是泥樣,限二三天吧!
uttu oci juwe ilan inenggi bilaki.
十四. 你們兩人不要爭執,限兩天全部完結吧!
snweni juwe nofi ume temSere, juwe inenggi bilafi gemu wacihiyaki.
十五. 若是這樣,聽從證人的話吧!
uttu oci siden niyalmai gisun be dahaki.
十六. 這人參稱時,只有一百一十斤啊,此外還有十斤嗎?
ere orhoda be gingneci damu tanggU ginggin kai, ereci tulgiyen juwan ginggin feli bio?
十七. 在我家稱時原是一百一十斤,想是因你這戥子大,所以少了十斤吧!
mini boode gingneci emu tanggU juwan ginggin bihe, sini ere dengneku etuhun ofi juwan ginggin ekiyehebi dere.
十八. 怎麼是戥子大呢?你來時拄人參原是弄濕的,現在乾了,所以減少了十斤。
adarame dengneku etuhun nio? ere orhoda si jidere de usihibuhe bihe, te olhofi juwan ginggin ekiyehe.
十九. 把這人參分成五份,每份為二十斤,每斤若是各五錢銀子時,二十斤該為十兩,合計共是五十兩銀。
ere orhoda be sunja ubu banjibufi, ubu tome orita ginggin obufi, ginggin tome sunjata jiha menggun oci, orin ginggin de juwan yan menggun gUwainambi, uheri acabufi bodoci susai yan menggun kai.
二十. 店主人阿哥,你把購買夏布、葛布的人帶來吧!
diyan boihoji age si muSuri jodon udara niylma be gajime jio.
二十一. 你的這夏布、葛布,細的價錢要多少,粗的價錢要多少?
aini ere muSuri jodon narhUn ningge de hUda udu? muwa ningge de hUda udu gaiki sembi?
二十二. 投等細布要一兩二錢,粗的要八錢。
uju jergi narhUn jodon de emu yan juwe jihe, muwa ningge de jakUn jiha be gaiki sembi.
二十三. 這黃葛布,好的價錢多少,不好的價錢多少?
ere suwayan jodon sain ningge de hUda udu? ehe ningge de hUda udu?
二十四. 這一種好的各一兩,稍差一點的七錢。
ere emu sain ningge de emte yan, majige eberingge de nadan jiha.
二十五. 你不要胡要價錢,這葛布實在有定價,我買去做生意,照時價給你吧!
si hUda be balai ume gaire,ere jodon yargiyan i toktoho hUda bi, bi udame gamafi hUdaSaki sembi, nergin i hUda be dahame sinde bure.
二十六. 這夏布、葛布好的一兩,差一點的六錢,黃葛布好的九錢,一點不賒欠,而且給好銀子。
ere muSuri jodon sain ningge de emu yan, eberingge de ninggun jiha, suwayan jodon sain ningge de uyun jiha, eberingge de sunja jiha, heni majige edeleurakU bime sain memggun be bumbi.
二十七. 證人說,他給的就是公正的價錢,因為你們纔從遼東來,不知道這公道的價錢,斃要懷疑,相信我的話吧!
siden niyalma hendume terei buhengge uthai tob sere hUda inu,suwe liyoodung ci teni jihe br dahame,ere tondo hUda be sarkU, ume kenehunjere mini gisun be akda.
二十八. 若是這樣,價錢依的話給吧,銀子若不依我的話時,我不賣。
uttu oci hUda be sini gisun dahame buki, menggun oci mini gisun be gaijarakU ohode bi uncarakU.
二十九. 注劣銀子不要,跟我一樣的銀子拿來吧!
ere ehe menggun geun esike, mini menggun de adalingge be gaju.
三十. 你若要這樣的官銀時,我沒有。
si ere gese alban i menggun be gaici minide akU.
三十一. 你若是真的沒有,我也不逼你買,你隨意到別處去買吧!
si unenggi akU seci, bi inu simbe ergeleme uda serakU, sini cihai gUwa bade udame gene.
三十二. 若是這樣,換給你好銀子嘪吧!
uttu oci sinde sain menggun be forgoSome bufi udaki.
三十三. 你這葛布裡頭,長短不等,也有五十多尺的,也有四十尺的,還有四十八呎的。
sini ere jodon i dorgi de, golmin foholon adali akU, susai juSuru funcelengge inu bi, dehi juSuringge inu bi, geli dehi jakUn juSuringge inu bi.
三十四. 這葛布都是從原地織來的,沒有剪掉梢子,兩頭做了記號。
ere jodon gemu da baci jodofi gajihangge, ujan faitaha akU, juwe ujan de ejehe bi.
三十五. 像這樣葛布的經緯線均勻,像魚子兒一樣的好。
ere gese jodon i tonggo neigen, nimaha cerhuwei adali sain.
三十六. 這一塊旌緯線不勻,織的都粗,買的人一定嫌不好,很不希罕吧!
ere emke tonggo neigen akU, jodohongge geli muwa, udara niyalma urunakU ehe seme golome asuru hihalarkU der.
三十七. 這葛布寬而且好,這葛布太窄。
ere jodon onco bime sain, ere jodon hon isheliyen.
三十八. 阿哥你聽,雖然窄但我要一起賣。
age si donji, udu isheliyen bicibe bi sasa uncambi.
三十九. 你為何這樣說,若寬時,做衣服有餘剩,若窄時做衣服不夠,倘若少一點時,買像這樣葛布的補丁時需要一錢銀子,鶸照你的話,買的人一定少。
si ainu uttu gisurembi, ohco oci etuku arara de funcembi, isheliyen oci etuku arara de isirakU, aikabade majige isirakU ohode, ere adali jodon i ?iyecen be udaci emu jiha menggun be baibumbi, sini gisun i songkoi oci urunakU udara niyalma komso.
四十. 為什麼爭執呢?算了價錢看銀子吧!
ai turgunde baibi temSembi, hUda be bodofi menggun be tuwaki.
四十一. 你是證人,算算看吧!
si siden niyalma kai bodome tuwa.
四十二. 算起來頭等的夏布、葛布一百疋各一兩,共計一百兩,差一點的三十疋各六錢,共計十八兩,都應給好銀子。
bodoci uju jergi muSuri jodon emu tanggU de emte yan oci, uheri emu tanggU yan, eberingge gUsin de ningguta jiha oci, uheri juwan jakUn yan, gemu sain menggun be buci acambi.
四十三. 實在沒有很多好銀子,帶來了九十兩,其餘的二十八兩,給差一點銀子。
yargiyan i sain menggun labdu akU, uyunju yan be gajihabi, tere funcehe orin jakUn yan be majige eberiken menggun be buci antaka?
四十四. 這些大價都議成了,又何故為微小事爭執呢?
utala amba hUda be gemu gisureme Sanggabufi, heni majige jalin geli ai turgunde temSembi?
四十五. 這銀子是真正價錢好的銀子,'當官銀使用。
ere menggun jingkini hUdai sain menggun, alban i menggun de tehereme baitalambi.
四十六. 若是這樣,把好一點拿來吧!
uttu oci majige yebken ningge be gaju.
四十七. 這銀子你都看了,我現在點收葛布!
ere menggun be si gemu tuwaha, bi te jodon be tolome gaiki.
四十八. 你且慢,這銀子的真假我不認識,你做記號,與證人一同看吧,以後不能使用時,找證人來兌換。
si takasu ere menggun i yargiyan holo bi takarakU, si temgetule, siden niyalmai emgi tuwa, amala baitallaci ojorakU ohode, bi siden niyalma be baifi hUlaSame jimbi.
四十九. 阿哥,你不知道做買賣的道裡,語云,當面查看接受,出門後不可退還。
aga si hUdaSara doro be sarkU, derei juleri kimcime tuwafi alime gaici, duka tucime bederecuci ojorakUsehebi.
五十. 因為你是熟悉做買賣的人,對於像我們這樣不熟悉的人多有欺騙,你做記號才好。
si hUdasame urehe urse ofi meni gese urehe akU niyalma be ambula eiterembi, temgetu sindaci teni sain.
五十一. 是,這一百兩做為一包,我記下了,現在我的事完了,我要走了。
je ere emu tanggUyan be emu uhun obufi bi ejeme araha, te mini baita wajiha bi genembi.
五十二. 啊呀!我們帶來的貨物既然都完了,收了人參的價錢,我們帶回去的貨物也要及早的尋找購買吧!
ara muse gajiha hUdai jaka gemu wajiha be dahame, orhoda hUda be bargiyafi, muse amasi gamara hUdai jaka be inu erdeken i baime udaki.
五十三. 我們買了帶回去的貨物等你來商量時,你就來的正好。
muse amasi udafi gamara ulin jaka be, sini isinjire be aliyafi hebeSeki sere de, si uthai isinjihangge lak seme sain.
五十四. 你這一向涿州地方去做買賣如何?
si ere fonci dzo jeo bade hUdaSame genehengge antaka?
五十五. 得了一點利益,你們的貨物也都賣了嗎?
majge aisi be baha, suwerfi ulin be inU gwmu uncahao?
五十六. 我們也把貨物都賣了,你現在既已到來了,我們一同商量買些什麼貨物帶去好?
muse ulin be inu gemu uncaha, si te isinjiha be dahame, muse uhei hebeSefi ai ulin be udafi gamaci sain.
五十七. 什麼貨物好?我實在不知道,阿哥你教我吧!
ai jaka sain be bi yargiyan i sarkU, age si minde tacibu.
五十八. 我還聽說朝鮮地方所賣的貨物,若是好的更加難賣,不好的還容易賣。
bi kemuni donjici coohiyan i bade uncara ulin, sain ningge oci enememe uncara mangga, ehe ningge hono uncara de ja sembi.
五十九. 我們那裡的人不能辨別好壞,只挑多的東西買,因此,不好的容易賣,好的難賣。
meni tubai niyalma sain ehe be ilgame muterakU, damu elgiyen jaka be sonjome udambi, uttu ofi ehe ningge uncara de ja, sain ningge uncara de mangga kai.
六十. 我帶你買些零碎的貨物。
bi simbe gaifi buya ulin be udambi.
六十一. 紅鬃毛一百斤,琉璃帽帶、琥珀帽帶、玉石帽帶、水晶石帽帶、珊瑚帽帶各一百串,大針小針各一百封,柳罐一百個、蘇木一百斤、琥珀頂子一百個、面粉一百厘、棉胭脂、臘胭脂各一百斤、繡花針一百封、棗木梳子、黃楊木梳子各一百個粗篦子、細篦子各一百個、大小刀共一百把、雙鞘小刀十把、平常使用的刀子十把、裁紙小刀十把、女群上佩帶的小刀十把象棋雙陸各十封、花帶、紅帶各一百條,蓋囊一百個,剃頭刀一百把,剪子一百把,錐子一百把,戥子的鉤都完備,還有粗布一百疋、織金無花緞一百疋小孩子的鈴子一百個,這些貨物都全買了。
fulgiyan sika emu tanggU ginggin, aiha jelgiyen hUbe jelgiyen, gu wehw jelgiyen Sui jin wehe jelgiyen, Suru jelgiyen meimeni emu tanggU ulcin, amba ulme buya ulme meimeni emu tanggU fempi, tatakU rmu tanggU, su moo emu tanggU ginggin, hUbe dingse emu tanggU ,fun emu tanggU hiyase, kubun fiyan ayan fiyan meimeni emu tanggU ginggin, Seolere ulme emu tanggU fempi, soro mooi ijifun suwayan mooi ijifun meimeni emu tanggU, muwa merhe narhUn merhe meimeni emu tanggU, amba ajiage huwesi uheri emu tanggU, juru homhon i huwesi juwan, an i jergi baitalara huwesi juwan, hooSan faitara ajige huwesi juwan, hUsihan de ashara huwesi juwan, hiyangci Suwanglu meimeni juwan fempi, alha uSe fulgiyan uSe meimeni emu tanggU, okcingge fadu emu tanggU, uju fusire huwasi emu tanggU, hashan emu tanggU, suifun emu tanngU, amba dengneku gUsin, ajige dengneku juwan, ere degneku gemu alban ci arahangge, dengneku i yasa gohon gemu yongkiyahabi, geli muwa boso emu tanggU, aisin i jodoho ilha akU suje emu tanngU, buya jusei honggon emu tanggU ulin gemu yooni udahabi.
六十二. 我們擇個好日子回去吧!
muse sain inenggi be sonjofi amasi geneki.
六十三. 這裡有五虎先生,善於擇日,去叫他擇吧!
ubade u hU siyan Seng bi, inenggi sonjorongge umesi mangga, tede sonjobume geneki.
六十四. 你看看我的八字扳!
si mini jakUn hergen be tuwa.
六十五. 你的生年月日時刻告訴我吧!
sini banjiha aniya biya inenggi erin be ala.
六十六. 我是屬牛的,今年四十歲,七月十七日寅時生。
bi ihan anyangge, ere aniya dehi se oho, nadan biya juwan nadan i tasha erin de banjiha.
六十七. 你的生辰十分好,雖然衣食尚豐不致於窘迫,但是沒有官星,做買賣很好。
sini banjiha erin umsei sain, kemuni eture jeterengge elgiyen, mohoro gacilabure de isinarakU bicibe,  damu hafan hergen i usiha akU, hUdaSame yabure de sain.
六十八. 我這幾天想回去,那一日子好?
bi ere ucuri amasi geneki sembi, ya inenggi sain.
六十九. 你且慢,我擇擇看吧,本月二十五日寅時,向東起程前往時可得大利。
si takasu bi sonjome tuwaki, ere biya orin sunja i tasha erin de, dergi baru jurafi gemeci amba aisi bahambi.
七十. 把擇日子的五分錢放下各自散去,到二十五日起程。
sonjoho basa sunja fun be sinda meimeni facaki, orin sunja de jurambi.
七十一. 會見那漢人伙伴,以前所用的數目都算清楚後走吧!
tere nikan i gucuse de acafi, seibeni baitalaha ton be gemu getukelefi geneki.
七十二. 大阿哥,我們要回去,你好好珍重吧!
amba age be amasi geneki, sain bisu, simbe ambula jobobuha.
七十三. 我們人類四海之內皆兄弟啊,交了兩個月的朋友,彼此不曾面紅,現在分開要走了,徒然感到戀戀不忘分離,如蒙不棄,日後來時仍請光臨寒舍吧!
muse niyalma duin mederi dorgingge gemu ahUn deo i adali kai, juwe biya guculefi ishunde dere fularjahakU bihe, te fakcafi gendmbi sere de, baibi naraSame fakcame tabcirakU, waliyame gUnirakU oci, amaga inenggi dasame jihe manggi, kemuni mini boode eldeume jio.
七十四. 又怎麼得知再見?
geli acara be ainambahafi sara.
 楼主| 发表于 2013-5-17 16:30:59 | 显示全部楼层


本帖中  š用大写S  ū用大写U
回复

使用道具 举报

发表于 2014-9-18 13:36:04 | 显示全部楼层
抄的累呀,全部转写成原满文,中间有些单词有误,不知怎么写了,嗨!要有原书就好了。
回复

使用道具 举报

发表于 2014-11-20 11:36:01 | 显示全部楼层
历时半年,终于手抄转写完毕。足足两大本手抄卷。但其中有不少错误之处,惜因没有原书作参考,无法纠正。唉!
回复

使用道具 举报

 楼主| 发表于 2014-11-21 20:20:30 | 显示全部楼层
666666666 发表于 2014-11-20 11:36
历时半年,终于手抄转写完毕。足足两大本手抄卷。但其中有不少错误之处,惜因没有原书作参考,无法纠正。唉 ...

你问问苏勒有没有
回复

使用道具 举报

发表于 2014-11-21 20:27:46 | 显示全部楼层
如果是忘了满文怎么写,可以用满文转换工具转换出来,再对照
回复

使用道具 举报

您需要登录后才可以回帖 登录 | 马上加入

本版积分规则

小黑屋|客户端|Archiver|满族在线 |赞助本站

GMT+8, 2019-8-21 21:57 , Processed in 0.296875 second(s), 18 queries , Gzip On, MemCache On.

Powered by Discuz! X3.4

© 2001-2017 Comsenz Inc.

快速回复 返回顶部 返回列表